Dynamiczna modernizacja Wojska Polskiego, strategiczne położenie kraju oraz niespotykane dotychczas środki przeznaczone na obronność w ramach UE (program SAFE) przyciągają globalnych graczy branży obronnej. Nowelizacje przepisów z 2025 roku otworzyły drzwi do bezprecedensowych ulg, jednak skomplikowany system rozliczeń oraz wdrożenie globalnego podatku minimalnego (Pillar II) stawiają pod znakiem zapytania realną opłacalność niektórych projektów. W poniższym artykule przedstawiamy podstawowe szanse i bariery dla nowych inwestycji.
Nowy krajobraz wsparcia – Polska Strefa Inwestycji (PSI)
Przełomem dla branży było rozszerzenie od lipca 2025 r. katalogu inwestycji kwalifikujących się do wsparcia w ramach PSI o produkcję broni, amunicji oraz materiałów wybuchowych. Przypomnijmy, że dotychczas ta ulga, która uprawniała inwestora do zwolnienia podatkowego w podatkach dochodowych, jeżeli ten poniósł wydatki na tzw. koszty kwalifikowane (w praktyce koszty nowej inwestycji lub rozbudowy już istniejącej).
Nowością dla inwestorów z branży zbrojeniowej jest także obniżenie progu inwestycyjnego, który kwalifikuje do zwolnienia w regionach strategicznych nawet do 10 mln zł dla dużych firm, Powyższe działania mają na celu przyciągnąć kapitał blisko wschodniej flanki NATO.
Kluczowe bariery i wyzwania podatkowe
Mimo powyższych zachęt, inwestorzy muszą uwzględnić cztery główne obszary ryzyka fiskalnego:
Pillar II – „Zabójca” ulg podatkowych dla wielkich graczy
Od 1 stycznia 2025 r. Polska wdrożyła przepisy o globalnym podatku wyrównawczym (Pillar II). Jest to bariera krytyczna dla dużych grup kapitałowych (o przychodach powyżej 750 mln EUR rocznie).
Gwoli przypomnienia Efektywna Stawka Podatkowa (ETR) w Pillar II wymaga, aby podatek płacony w danej jurysdykcji wynosił min. 15%. W praktyce oznacza to, że jeśli inwestor skorzysta z dużego zwolnienia w ramach PSI, jego ETR w Polsce może spaść blisko 0%. W takim przypadku różnica (do 15%) zostanie pobrana jako podatek wyrównawczy (top-up tax) – albo w Polsce, albo w kraju siedziby spółki-matki.
Tym samym, dla największych koncernów zbrojeniowych (o przychodach powyżej 750 mln EUR rocznie) korzyść z PSI może stać się czysto iluzoryczna, chyba że struktura inwestycji zostanie oparta na kwalifikowanych zwrotnych ulgach podatkowych (QRTC).
Co prawda powstały już grupy robocze w ramach OECD, które mają uwzględnić wyłączenia z Pillar II dla ulg o charakterze kosztowym/inwestycyjnym, co ma w założeniach uratować zwolnienia w ramach PSI, ale na obecnym etapie są to tylko założenia koncepcyjne bez realnych prac legislacyjnych.
Pułapka „kosztów niepodatkowych” przy dotacjach
Zgodnie z polskimi przepisami (Art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT), dotacje z budżetu państwa są zwolnione z podatku, co na pierwszy rzut oka jest korzystne. Jednak wydatki sfinansowane bezpośrednio z dotacji nie stanowią kosztów uzyskania przychodów (KUP). W projektach B+R o wysokim udziale finansowania publicznego, brak możliwości amortyzacji tych kosztów może istotnie pogorszyć cash-flow projektu.
Limity pomocy de minimis – Bariera dla MŚP i innowacji
Wiele form wsparcia towarzyszącego (np. jednorazowa amortyzacja maszyn, dofinansowanie szkoleń czy targów zbrojeniowych) jest udzielanych w formule de minimis. Od 2024 roku obowiązuje nowy limit pomocy de minimis wynoszący 300 tys. EUR brutto w okresie 3 lat (liczonych w sposób ciągły, tzw. model kroczący).
Branża zbrojeniowa, korzystając z grantów na cyfryzację czy zieloną energię, bardzo szybko wysyca ten limit. Przekroczenie go o choćby jedno euro skutkuje koniecznością zwrotu całej kwoty pomocy wraz z odsetkami.
Inwestorzy planujący zakup specjalistycznych linii produkcyjnych (np. do precyzyjnej obróbki luf) często odkrywają, że preferencyjne pożyczki lub gwarancje bankowe „konsumują” limit de minimis, blokując dostęp do innych dotacji.
Bariera 70% komponentów unijnych i VAT
Inwestorzy łączący technologie spoza UE (np. z USA czy Korei Płd.) z polskimi dotacjami muszą uważać na wymogi local content. Dodatkowo, rygorystyczne podejście fiskusa do rozliczania VAT w konsorcjach zbrojeniowych (problem dotacji „cenotwórczych”) pozostaje stałym punktem sporów podatników z organami podatkowymi.
Podsumowanie
Polska w 2026 roku oferuje gigantyczny potencjał wzrostu dla sektora obronnego, ale system zachęt podatkowych stał się grą dla profesjonalistów. Dla największych graczy kluczem nie jest już samo uzyskanie zwolnienia w PSI czy dotacji ale takie ich zaprogramowanie, by nie zostały one skonsumowane przez przepisy limitujące wysokość preferencji.
Marcin Książek
Manager
Damian Kubiś
Partner
