Podatnicy realizujący transakcje z podmiotami powiązanymi (przekraczające ustawowe progi dokumentacyjne) są zobowiązani do wykazywania w formularzu TPR kluczowych wskaźników finansowych, na podstawie danych z zatwierdzonego sprawozdania finansowego – określających ich kondycję finansową w danym roku podatkowym. Warto zaznaczyć, że obowiązek ten nie dotyczy jednak podmiotów, które korzystają ze zwolnień z obowiązku sporządzenia dokumentacji cen transferowych, wymienionych w art. 11n pkt 1-2 oraz 10-12 Ustawy o CIT (a są zobowiązane do złożenia formularza TPR).
Prezentacja wskaźników w TPR w zależności od rodzaju podmiotu
Wypełniając formularz TPR w polu „rodzaj podmiotu” (sekcja C) określa się na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości lub odrębnych przepisów dla banków i zakładów ubezpieczeń i reasekuracji (kolejno: prawo bankowe i przepisy o działalności ubezpieczeniowej).
Wskaźniki finansowe dla jednostek mikro, małych oraz innych (pozostałych) określonych w Rozporządzeniu MF w sprawie informacji o cenach transferowych – według stanu za okres podatkowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2025 r. są przedstawione w tabeli poniżej:
| Rodzaj podmiotu | Nazwa wskaźnika | Formuła wskaźnika (w wariancie porównawczym RZiS) | Formuła wskaźnika (w wariancie kalkulacyjnym RZiS) |
|---|---|---|---|
| Jednostki mikro | Rentowność aktywów | zysk netto z działalności operacyjnej × 100% / aktywa ogółem | zysk netto ze sprzedaży × 100% / aktywa ogółem |
| Rentowność kapitału własnego | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | |
| Jednostki małe | Marża operacyjna | zysk (strata) z działalności operacyjnej × 100% / przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi − koszt wytworzenia na potrzeby własne jednostki + pozostałe przychody operacyjne | zysk (strata) z działalności operacyjnej × 100% / przychody ze sprzedaży produktów + przychody netto ze sprzedaży towarów + pozostałe przychody operacyjne |
| Marża zysku brutto | zysk (strata) brutto ze sprzedaży × 100% / przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi − koszt wytworzenia na potrzeby własne jednostki + pozostałe przychody operacyjne + przychody finansowe | zysk (strata) brutto ze sprzedaży × 100% / przychody ze sprzedaży produktów + przychody netto ze sprzedaży towarów + pozostałe przychody operacyjne + przychody finansowe | |
| Rentowność aktywów | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | |
| Rentowność kapitału własnego | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | |
| Inny podmiot | Marża operacyjna | zysk (strata) z działalności operacyjnej × 100% / przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi − koszt wytworzenia na potrzeby własne jednostki + pozostałe przychody operacyjne | zysk (strata) z działalności operacyjnej × 100% / przychody ze sprzedaży produktów + przychody netto ze sprzedaży towarów + pozostałe przychody operacyjne |
| Marża zysku brutto | zysk (strata) brutto ze sprzedaży × 100% / przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi − koszt wytworzenia na potrzeby własne jednostki + pozostałe przychody operacyjne + przychody finansowe | zysk (strata) brutto ze sprzedaży × 100% / przychody ze sprzedaży produktów + przychody netto ze sprzedaży towarów + pozostałe przychody operacyjne + przychody finansowe | |
| Rentowność aktywów | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | |
| Rentowność kapitału własnego | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny |
Natomiast wskaźniki finansowe dla banków i zakładów ubezpieczeń i reasekuracji kształtują się następująco:
| Rodzaj podmiotu | Nazwa wskaźnika | Formuła wskaźnika na podstawie RZiS |
|---|---|---|
| Bank | Marża odsetkowa netto | wynik z tytułu odsetek × 100% / średnia wartość aktywów oprocentowanych w roku obrotowym |
| Koszty / dochody | koszty działania / przychody | |
| Rentowność aktywów | zysk netto ze sprzedaży × 100% / aktywa ogółem | |
| Rentowność kapitału własnego | zysk netto ze sprzedaży × 100% / kapitał (fundusz) własny | |
| Zakład ubezpieczeń | Rentowność działalności technicznej | wynik techniczny × 100% / składki |
| Rentowność sprzedaży | zysk (strata) netto × 100% / składki przypisane brutto | |
| Rentowność aktywów | zysk netto ze sprzedaży × 100% / aktywa ogółem | |
| Rentowność kapitału własnego | zysk netto ze sprzedaży × 100% / aktywa ogółem |
W jaki sposób kalkulować wskaźniki, jeśli podmiot sporządza sprawozdanie na podstawie innych przepisów niż ustawa o rachunkowości?
Objaśnienia MF dotyczące wypełniania formularza TPR wskazują, że w przypadku trudności z ustaleniem pozycji wskaźnika na podstawie sprawozdania finansowego sporządzonego według zasad MSR/MSSF, należy zastosować formuły możliwie najbardziej zbliżone, obliczone w oparciu o korespondujące pozycje tego sprawozdania.
Zmiany w sposobie prezentacji wskaźników
Rozporządzenie MF uszczegóławia zasady kalkulacji wskaźników finansowych wykazywanych w sekcji C formularza TPR. Podatników składających informację za okresy od 1 stycznia 2025 roku czekają pewne modyfikacje:
- wymóg wskazania standardu rachunkowości (kody SR01–SR03), co wiąże się z określeniem rodzaju podmiotu na podstawie ustawy o rachunkowości lub przepisów odrębnych.
- usunięcie pozycji przychodów ze sprzedaży materiałów (ujednolicenie podejścia z ustawą o rachunkowości).
Ponadto, Ministerstwo Finansów w ramach projektu nowelizacji Ustawy o CIT zaproponowało również zniesienie obowiązku wykazywania wskaźników dla mikro i małych przedsiębiorców. Będziemy na bieżąco informowali o statusie proponowanych zmian.
Podsumowanie
Raportowanie wskaźników w formularzu TPR służy obiektywnej ocenie kondycji finansowej podmiotów realizujących transakcje kontrolowane. Prawidłowy wybór rodzaju podmiotu (zgodnie z ustawą o rachunkowości lub przepisami dla poszczególnych branż) oraz spójność danych z dokumentacją cen transferowych są kluczowe nie tylko w celu potwierdzenia prawidłowości rozliczeń, ale także wskazują na profil funkcjonalny podatnika i mogą stanowić kluczowy element w przypadku ewentualnych kontroli ze strony organów.
Patryk Badyna
Senior Consultant
