Zmiana czasu zimowego na letni z perspektywy organizacji pracy może rodzić konkretne skutki kadrowo-płacowe. W szczególności dotyczy to pracowników wykonujących pracę w porze nocnej, których zmiana ulega skróceniu o jedną godzinę. Powstaje wówczas pytanie, czy krótszy czas faktycznie przepracowany wpływa na wysokość wynagrodzenia oraz w jaki sposób rozliczyć dodatek za pracę w nocy. Ponieważ temat wraca już 29 marca 2026 r., warto uporządkować wiedzę dotyczącą obowiązujących zasad rozliczenia pracy w tym okresie.
Kiedy zmieniamy czas w marcu?
Zmiana czasu z zimowego na letni nastąpi w nocy z 28 na 29 marca 2026 r. Termin ten wynika z przepisów powszechnie obowiązującego Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026.
Co oznacza to dla pracowników nocnej zmiany?
W przypadku pracowników świadczących pracę na zmianie nocnej, która obejmuje moment zmiany czasu z zimowego na letni, dochodzi do sytuacji, w której rzeczywisty czas pracy jest krótszy niż wynikający z harmonogramu. Wskazówki zegara 29 marca br. przesuną się z godziny 2:00 na godzinę 3:00, co oznacza, skrócenie doby o jedną godzinę. Pracownicy wykonujący pracę w nocy zgodnie z grafikiem (np. na zmianie 22:00-6:00) przepracują zatem 7 godzin zamiast 8.
Czy pracownicy otrzymają pełne wynagrodzenie? Tak.
W tym kontekście zastosowanie znajduje wykładnia Kodeksu pracy.
Zgodnie z art. 81 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, jeżeli pozostawał on w gotowości do jej świadczenia, a przeszkody w jej wykonywaniu miały charakter od niego niezależny. Skrócenie czasu pracy w wyniku zmiany czasu stanowi właśnie taką okoliczność.
W takiej sytuacji, pracownik wykonujący pracę zgodnie z obowiązującym harmonogramem i pozostaje w dyspozycji pracodawcy przez cały zaplanowany okres nocnej zmiany, zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia za zaplanowaną zmianę. Fakt, że rzeczywisty czas pracy ulega skróceniu o jedną godzinę, nie wynika z jego niewywiązywania się z obowiązków pracowniczych. Zmiana czasu nie może prowadzić do obniżenia należnego wynagrodzenia. Pracodawca powinien w tej sytuacji wypłacić wynagrodzenie tak, jakby pracownik przepracował pełną, 8-godzinną zmianę.
Co z dodatkiem za pracę w nocy?
Odmiennie należy traktować kwestię dodatku za pracę w porze nocnej 29 marca br. Tu zasada jest prosta, dodatek nocny wypłaca się wyłącznie za godziny faktycznie przepracowane.
Zgodnie z art. 151⁸ Kodeksu pracy dodatek ten przysługuje za każdą godzinę pracy wykonywanej w porze nocnej (między 21:00 a 7:00) i jest ustalany jako 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W związku z tym, że w noc zmiany czasu pracownik faktycznie wykonuje pracę przez 7 godzin zamiast 8, dodatek nocny przysługuje wyłącznie za te 7 godzin. Nie ma podstaw prawnych do jego naliczenia za godzinę, która nie została przepracowana, nie jest to błąd ani uszczuplenie wynagrodzenia.
Tak działa konstrukcja dodatku nocnego, który dotyczy realnie przepracowanego czasu.
Zmiana czasu z zimowego na letni powoduje skrócenie nocnej zmiany, co jednak nie wpływa na prawo pracownika do wynagrodzenia zasadniczego. Pracownik, który realizuje obowiązki zgodnie z harmonogramem, zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia, mimo że rzeczywisty czas pracy uległ skróceniu. Inaczej kształtuje się natomiast sytuacja w zakresie dodatku za pracę w nocy, który przysługuje wyłącznie za godziny faktycznie przepracowane. Dla pracodawcy oznacza to konieczność prawidłowego rozdzielenia tych dwóch składników wynagrodzenia oraz ich właściwego rozliczenia zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
Agnieszka Marzeion
Payroll Manager
Aleksandra Szymańska
Payroll Specialist
