Samochód osobowy wykorzystywany w działalności gospodarczej może stanowić środek trwały podlegający amortyzacji. Nie zawsze jednak właściwe będzie zastosowanie standardowej stawki 20%. Znaczenie mają m.in. sposób nabycia pojazdu, jego wcześniejsze używanie, wartość początkowa, rodzaj napędu, poziom emisji CO₂ oraz różnice pomiędzy amortyzacją podatkową i bilansową.
Stawka amortyzacji podatkowej nie powinna być automatycznie utożsamiana ze stawką bilansową. W rachunkowości amortyzacja powinna odzwierciedlać przewidywany okres ekonomicznej użyteczności samochodu, a przyjęte założenia powinny podlegać okresowej weryfikacji.
Wartość początkowa i limity podatkowe
Punktem wyjścia jest prawidłowe ustalenie wartości początkowej samochodu. Przy zakupie będzie nią co do zasady cena nabycia powiększona o koszty naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania, np. transport, cło, akcyzę, opłaty rejestracyjne oraz nieodliczony VAT.
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe limity zaliczania odpisów amortyzacyjnych od samochodów osobowych do kosztów uzyskania przychodów. Odpisów dokonuje się od całej wartości początkowej, ale do kosztów podatkowych można zaliczyć tylko część przypadającą na wartość pojazdu mieszczącą się w odpowiednim limicie.
Rodzaj samochodu | Limit kosztów podatkowych od 2026 r. |
samochód elektryczny lub napędzany wodorem | 225 000 zł |
samochód z emisją CO₂ poniżej 50 g/km | 150 000 zł |
samochód z emisją CO₂ równą lub wyższą niż 50 g/km | 100 000 zł |
Poziom emisji CO₂ ustala się na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów.
Dla samochodów osobowych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2026 r. zastosowanie mają dotychczasowe limity. Decyduje data wprowadzenia samochodu do ewidencji, a nie data zamówienia, faktury czy zapłaty.
Jaką stawkę amortyzacji wybrać?
Dla większości samochodów osobowych klasyfikowanych w rodzaju KŚT 741 podstawowa roczna stawka amortyzacyjna wynosi 20%. Wyższe stawki są możliwe, ale wymagają spełnienia warunków określonych w przepisach i odpowiedniego udokumentowania.
Stawka | Kiedy można zastosować? | Na co uważać? |
20% | Standardowa stawka dla większości samochodów osobowych klasyfikowanych w KŚT 741. | Stosowana, jeżeli brak podstaw do zastosowania stawki podwyższonej lub indywidualnej. |
do 28% | W przypadku samochodów używanych bardziej intensywnie niż przeciętnie albo wymagających szczególnej sprawności technicznej – przez zastosowanie współczynnika nie wyższego niż 1,4. | Konieczne jest wykazanie spełnienia przesłanek oraz ich odpowiednie udokumentowanie. |
do 40% | Dla używanych lub ulepszonych samochodów po raz pierwszy wprowadzanych do ewidencji środków trwałych danego podatnika. | Minimalny okres amortyzacji wynosi 30 miesięcy, co odpowiada maksymalnej stawce 40% rocznie. Sam wykup z leasingu nie daje automatycznie prawa do zastosowania tej stawki. |
W przypadku indywidualnej stawki amortyzacyjnej samochód musi spełniać definicję środka trwałego używanego albo ulepszonego. Za używany uznaje się samochód, który przed nabyciem był wykorzystywany przez co najmniej 6 miesięcy przez podmiot inny niż podatnik. Za ulepszony – samochód, w przypadku którego przed wprowadzeniem do ewidencji podatnik poniósł wydatki na ulepszenie stanowiące co najmniej 20% jego wartości początkowej.
Dla celów dowodowych warto zachować dokumenty potwierdzające spełnienie tych warunków, np. umowę sprzedaży, fakturę, dokumentację serwisową, książkę serwisową, historię pojazdu, dane z CEPiK albo inne dowody potwierdzające wcześniejsze używanie samochodu. Sama data pierwszej rejestracji może nie być wystarczająca.
Na co szczególnie uważać?
Wykup z leasingu
Sam fakt korzystania z samochodu na podstawie własnej umowy leasingu operacyjnego nie oznacza, że po wykupie pojazd spełnia definicję używanego środka trwałego. Kluczowe jest ustalenie, czy przed nabyciem samochód był wykorzystywany przez podmiot inny niż podatnik przez okres wymagany przepisami.
Leasing, najem i dzierżawa
W leasingu operacyjnym korzystający co do zasady nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych, lecz rozlicza opłaty wynikające z umowy, z uwzględnieniem limitów dotyczących samochodów osobowych. W leasingu finansowym odpisów amortyzacyjnych dokonuje co do zasady korzystający, jeżeli spełnione są warunki wynikające z przepisów podatkowych.
Od 2026 r. limity uzależnione od rodzaju napędu i poziomu emisji CO₂ mają znaczenie również dla opłat z leasingu, najmu, dzierżawy oraz umów o podobnym charakterze. W przypadku umów zawartych przed 2026 r. skutki podatkowe warto przeanalizować indywidualnie.
Samochody o wartości do 10 000 zł
Jeżeli wartość początkowa samochodu nie przekracza 10 000 zł, podatnik może zaliczyć wydatek bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów albo dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. Przy wyborze sposobu rozliczenia należy uwzględnić zasady ustalania wartości początkowej, w tym wpływ podatku VAT.
Uproszczenia tego nie należy mylić z jednorazową amortyzacją w ramach pomocy de minimis. Samochody osobowe nie korzystają z tej preferencji ani z metody amortyzacji degresywnej.
Samochody elektryczne
Samochody elektryczne korzystają z podwyższonego limitu kosztów podatkowych wynoszącego 225 000 zł. Wyższy limit nie oznacza jednak możliwości swobodnego ustalania stawki amortyzacyjnej. W przypadku elektrycznego samochodu osobowego klasyfikowanego w rodzaju KŚT 741 podstawową stawką amortyzacyjną pozostaje co do zasady 20%.
W interpretacji indywidualnej z 11 stycznia 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.158.2022.2.JF, Dyrektor KIS uznał za nieprawidłowe stanowisko podatnika zakładające możliwość zastosowania indywidualnie ustalonej stawki 18% dla samochodu elektrycznego.
Praktyczne przykłady
Przykład 1 – zakup używanego samochodu
Spółka kupiła w marcu 2026 r. używany samochód osobowy za 95 000 zł. Z dokumentów wynika, że pojazd był wcześniej rzeczywiście wykorzystywany przez innego właściciela przez ponad dwa lata. Samochód został po raz pierwszy wprowadzony do ewidencji środków trwałych spółki. W takiej sytuacji możliwe jest zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej, z zachowaniem minimalnego 30-miesięcznego okresu amortyzacji.
Przykład 2 – wykup z leasingu operacyjnego
Przedsiębiorca wykupił samochód z leasingu operacyjnego, z którego sam korzystał przez trzy lata. Jeśli przed zawarciem umowy leasingu samochód był nowy i nie był wcześniej używany przez inny podmiot, sam okres leasingu nie daje podstaw do zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej.
Przykład 3 – limit kosztów podatkowych
Spółka wprowadziła w lutym 2026 r. do ewidencji samochód osobowy o wartości początkowej 200 000 zł i emisji CO₂ 130 g/km. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje od pełnej wartości początkowej, ale do kosztów podatkowych może zaliczać tylko 50% każdego odpisu, ponieważ limit kosztowy wynosi 100 000 zł.
W praktyce przed wyborem stawki i sposobu rozliczenia warto sprawdzić kilka podstawowych kwestii.
Krótka checklista
Przed wprowadzeniem samochodu do ewidencji środków trwałych sprawdź:
- Czy prawidłowo ustalono wartość początkową?
- Czy są podstawy do zastosowania stawki wyższej niż 20%?
- Czy prawidłowo ustalono limit kosztów podatkowych?
- Czy posiadamy dokumentację uzasadniającą przyjęte rozwiązanie?
- Czy amortyzacja bilansowa została ustalona z uwzględnieniem przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności samochodu?
Aleksandra Kiełtyka
Partner
