Strata spółki wchodzącej w skład podatkowej grupy kapitałowej nie wyklucza ulgi B+R

Tech Tax Trends

Podatkowa grupa kapitałowa (PGK) może skorzystać z ulgi badawczo-rozwojowej (B+R), nawet jeżeli spółka, która faktycznie prowadzi prace B+R i ponosi związane z nimi koszty kwalifikowane, wykazała stratę podatkową. Decydujące znaczenie ma bowiem dochód osiągnięty przez całą PGK jako podatnika CIT, a nie indywidualny wynik podatkowy spółki prowadzącej działalność B+R – potwierdził po raz kolejny Naczelny Sąd Administracyjny.

Kontekst sprawy

Sprawa dotyczyła PGK, w której skład wchodziły spółka dominująca i spółki zależne prowadzące działalność B+R i ponoszące związane z nią koszty kwalifikowane. Niektóre z tych spółek wykazywały stratę podatkową lub dochód niższy od wartości poniesionych w danym roku kosztów kwalifikowanych. Ponadto w ramach wspólnych przedsięwzięć B+R zdarzało się, że koszty prac realizowanych przez jedną ze spółek ponosiła lub finansowała inna spółka z PGK.

PGK zamierzała uwzględnić skumulowane koszty kwalifikowane w swoim rocznym zeznaniu podatkowym, argumentując to tym, że zgodnie z art. 7a ust. 1 ustawy o CIT, dochód PGK z danego źródła stanowi nadwyżka sumy dochodów spółek wchodzących w jej skład nad sumą ich strat z tego źródła. Ponadto art. 18d ust. 1 ustawy o CIT wiąże limit odliczenia ulgi B+R z dochodem podatnika, a skoro podatnikiem jest PGK, to właśnie jej dochód – a nie wynik samodzielnie osiągnięty przez poszczególne spółki prowadzące prace B+R – powinien decydować o możliwości wykorzystania tej ulgi.

Restrykcyjne stanowisko fiskusa

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 4 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.60.2022.2.MBD, nie zgodził się jednak ze stanowiskiem PGK. Organ przyznał co prawda, że podatnikiem CIT jest PGK, ale podkreślił przy tym, że jej poszczególne spółki nadal samodzielnie ustalają swoje przychody, koszty oraz wynik podatkowy, co stanowi podstawę do kalkulacji dochodu całej PGK.

Na tej podstawie fiskus uznał, że PGK może odliczyć koszty kwalifikowane poniesione przez daną spółkę wyłącznie w takim zakresie, w jakim odliczenie przysługiwałoby tej spółce, gdyby rozliczała ulgę B+R odrębnie. Jeżeli więc spółka prowadząca działalność B+R poniosła stratę, PGK nie mogła – zdaniem organu – odliczyć dotyczących tej spółki kosztów w danym roku. Fiskus zakwestionował także odliczenie kosztów wspólnych projektów, jeżeli były one ponoszone przez spółkę inną niż ta, która w PGK prowadziła prace B+R.

Korzystne rozstrzygnięcie sądów

Stanowisko Dyrektora KIS zostało zakwestionowane przez WSA w Warszawie (wyrok z 10 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1484/22), a następnie przez NSA (wyrok z 16 lipca 2026 r., sygn. akt II FSK 1128/23).

W ocenie sądów, choć spółki tworzące PGK ustalają odrębnie swoje przychody, koszty, dochody lub straty podatkowe, czynią to jedynie w celu obliczenia wyniku podatkowego całej grupy oraz nie stają się przez to odrębnymi podatnikami CIT i nie dokonują samodzielnie odliczenia z tytułu ulgi B+R.

NSA podkreślił, że z art. 18d ust. 1 ustawy o CIT wynika prawo do odliczenia kosztów kwalifikowanych od podstawy opodatkowania podatnika, a w analizowanej sprawie podatnikiem jest PGK. Tym samym brak jest podstaw prawnych do uzależnienia prawa grupy do ulgi B+R od tego, czy konkretna spółka realizująca w jej ramach prace B+R osiągnęła dochód. W ocenie sądu organ podatkowy wprowadził więc dodatkowy warunek korzystania z preferencji, którego nie przewiduje ustawa o CIT.

Powyższe oznacza, że nawet gdy spółka prowadząca działalność B+R wykazuje stratę, cała PGK może dokonać odliczenia, o ile uzyskała dochód z przychodów innych niż zyski kapitałowe oraz spełnia pozostałe wymogi ustawowe. Ponadto, NSA potwierdził dodatkowo, że sam fakt ponoszenia lub finansowania kosztów prac B+R przez inną spółkę z PGK nie wyklucza ich odliczenia przez grupę – wewnętrzne rozliczenia między spółkami PGK nie stanowią bowiem zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 18d ust. 5 ustawy o CIT.

Wnioski z analizowanego wyroku

Opisana sprawa ma znaczenie przede wszystkim dla PGK, w których prace B+R są realizowane przez część spółek, natomiast pozostałe podmioty generują dochód podatkowy lub finansują wspólne przedsięwzięcia B+R – przy takich modelach restrykcyjne podejście fiskusa uzależniałoby rozliczanie ulgi B+R od wyniku spółki prowadzącej takie prace, co w praktyce mogłoby skutkować odroczeniem, a nawet wyłączeniem, możliwości wykorzystania przysługującego odliczenia, pomimo osiągania odpowiedniego dochodu przez całą PGK.

Co istotne, omawiany w tym artykule wyrok z 16 lipca 2026 r. nie stanowi odosobnionego rozstrzygnięcia, ponieważ podobne stanowisko NSA prezentował już w wyroku z 7 listopada 2024 r. (sygn. akt II FSK 179/22), a także w wyroku z 18 czerwca 2026 r. (sygn. akt II FSK 1006/23). Kolejne korzystne rozstrzygnięcia wzmacniają więc argumentację podatników i potwierdzają, że odliczenie ulgi B+R na poziomie PGK wynika z samej konstrukcji grupy jako podatnika CIT. Niestety mimo to organy podatkowe konsekwentnie podtrzymują restrykcyjne stanowisko, a kolejne analogiczne spory trafiają przed NSA.

Oczywiście należy pamiętać, że dla celów ww. odliczenia kluczowe pozostaje także spełnienie ustawowych warunków ulgi B+R, w tym rzeczywiste prowadzenie działalności B+R, właściwa kwalifikacja i wyodrębnienie kosztów oraz odpowiednie udokumentowanie ich związku z tą działalnością i prowadzonymi projektami.

Podsumowując, omawiany wyrok stanowi kolejne potwierdzenie, że strata spółki realizującej prace B+R, podobnie jak finansowanie takich prac przez inną spółkę z grupy, nie powinny same w sobie blokować możliwości skorzystania z ulgi przez PGK. Decydujące znaczenie ma bowiem status PGK jako podatnika CIT oraz osiągnięty przez nią dochód pozwalający na odliczenie kosztów kwalifikowanych.

Picture of Kamil Orłowski

Kamil Orłowski

Senior Consultant

Zobacz też