Oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych – obowiązki i odpowiedzialność zarządu

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podatnicy zobligowani do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych muszą złożyć oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych. Od 2022 roku oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych stanowi integralną część formularza TPR (informacji o cenach transferowych). Podatnicy potwierdzają w nim nie tylko posiadanie lokalnej dokumentacji cen transferowych, ale przede wszystkim to, że stosowane mechanizmy kalkulacji wynagrodzenia w transakcjach z podmiotami powiązanymi są zgodne z warunkami, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niezależne.

Jaką treść zawiera oświadczenie?

Podatnicy składający oświadczenie o cenach transferowych (art. 11t ust 2 pkt 7 Ustawy o CIT oraz art. 23zf ust 2 pkt 7 Ustawy o PIT) poświadczają stosowanie cen rynkowych oraz posiadanie dokumentacji zgodnej ze stanem rzeczywistym w dwóch wariantach:

• dla transakcji kontrolowanych zawieranych między podmiotami powiązanymi;
• dla transakcji innych niż kontrolowane (zawieranych ze stroną, która ma siedzibę lub zarząd w raju podatkowym), tzw. „transakcje rajowe”.

Pełny wykaz krajów należących do tzw. „rajów podatkowych” znajduje się w Rozporządzeniach MF z 18 grudnia 2024 r (odnoszących się zarówno do Ustawy o CIT, jak i Ustawy o PIT).

Kto jest zobligowany do podpisania oświadczenia i jakie niesie to za sobą konsekwencje?

Oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych w dokumentowanych transakcjach (jako część TPR-C/TPR-P) podpisuje co do zasady kierownik jednostki (w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 6 Ustawy o Rachunkowości) – osoba wyznaczona przez zarząd w organach wieloosobowych, upoważniony przedstawiciel przedsiębiorcy zagranicznego (do reprezentowania go w oddziale) lub osoba fizyczna w przypadku podmiotu będącego osobą fizyczną.

Należy pamiętać, że odpowiedzialność za złożenie oświadczenia niezgodnego ze stanem rzeczywistym / nie złożenie oświadczenia wcale / złożenie oświadczenia po terminie, spoczywa na osobie podpisującej formularz TPR (art. 56c KKS), dlatego należy dochować należytej staranności i zadbać o to, aby dokumentacja została sporządzona i stanowiła potwierdzenie stosowania zasady ceny rynkowej (arm’s length principle).

Do kiedy należy złożyć oświadczenie?

Termin na złożenie formularza TPR, a tym samym na złożenie oświadczenia wynosi 11 miesięcy od zakończenia roku podatkowego, za który sporządzana jest dokumentacja cen transferowych.

Należy pamiętać, że podatnicy mają obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych (tzw. local file) w terminie do końca 10 miesiąca od zakończenia roku podatkowego, tak więc składając oświadczenie podatnicy powinni upewnić się, że dokumentacja została sporządzona (zgodnie ze stanem rzeczywistym).

Planowane zmiany

W ramach planowanych zmian do Ustaw o CIT i PIT w obszarze cen transferowych, w ramach tzw. pakietów deregulacyjnych, oświadczenie ma stanowić obowiązkowy element dokumentacji cen transferowych. Dzięki tym zmianom, podatnicy planowo mają poświadczać zgodność ze stanem rzeczywistym konkretnego dokumentu, a nie jak dotychczas podpisywać formularz TPR, prezentujący zagregowane dane o transakcjach. Planowane zmiany mają na celu unifikację procesu dokumentacyjnego.

Podsumowanie

Biorąc pod uwagę ryzyko podatkowe, jakie niesie za sobą nieprawidłowe złożenie oświadczenia, podatnicy powinni ustalać zasady rozliczeń z podmiotami powiązanymi na moment planowania transakcji oraz regularnie weryfikować przebieg trwających transakcji. Pozwoli to na bezpieczne podpisanie oświadczenia i minimalizację ryzyka związanego z odpowiedzialnością karno-skarbową. W związku z tym, oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych nie jest jedynie formalnym obowiązkiem, ale potwierdzeniem rzeczywistego stosowania mechanizmów rynkowych w transakcjach objętych dokumentacją.