Cel wytworzenia prototypu decyduje o jego rozliczeniu w kosztach
Rzeczpospolita, 2026-07-13, Kacper Skoczylas
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 kwietnia 2026 r. (sygn. II FSK 866/23) orzekł, że koszty wytworzenia prototypu powstałego jako zwieńczenie prac rozwojowych i potwierdzenie osiągnięcia ich pozytywnego wyniku powiększają wartość początkową wartości niematerialnej i prawnej w postaci zakończonych prac rozwojowych, a nie stanowią kosztu odrębnego środka trwałego. Sprawa dotyczyła spółki o statusie centrum badawczo-rozwojowego opracowującej innowacyjną linię technologiczną dla motoryzacji, w ramach której wytworzono prototyp potwierdzający funkcjonalność opracowanego rozwiązania. Dyrektor KIS odmówił zaliczenia kosztów prototypu do wartości początkowej pracy rozwojowej, uznając że powstał on już po zakończeniu prac, a nie w ich trakcie. WSA w Krakowie i NSA odrzuciły to stanowisko, wskazując że dla kwalifikacji podatkowej decydująca jest funkcja prototypu w całym procesie rozwojowym, a nie jego fizyczna postać. Skoro nie był on aktywem operacyjnym wykorzystywanym w bieżącej działalności, lecz materialnym efektem i dowodem skuteczności opracowanej technologii, to koszty jego wytworzenia wchodzą do wartości początkowej wnip na podstawie art. 16b ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT.
Nabycie usługi SaaS bez podatku u źródła
Rzeczpospolita, 2026-07-13, Bartłomiej Hadrian
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w nieprawomocnym wyroku z 29 kwietnia 2026 r. (sygn. III SA/Wa 2443/25) orzekł, że nabycie dostępu do oprogramowania w modelu SaaS nie stanowi użytkowania urządzenia przemysłowego w rozumieniu ustawy o CIT, a tym samym płatności z tego tytułu nie podlegają podatkowi u źródła. Spór dotyczył polskiej spółki nabywającej od zagranicznych kontrahentów dostęp do oprogramowania zdalnie, bez instalacji na własnych urządzeniach. Dyrektor KIS uznał, że płatności za SaaS bez nabywania praw do infrastruktury nie podlegają podatkowi u źródła, jednak stwierdził, że usługa przewidująca możliwość zapisywania plików na serwerze dostawcy stanowi należność za użytkowanie urządzenia przemysłowego. WSA nie podzielił tej wykładni, wskazując że SaaS polega na nabyciu dostępu do funkcjonalności oprogramowania, a nie na oddaniu infrastruktury do używania, co jest właściwe dla modelu IaaS, i dlatego art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT nie ma tu zastosowania. Wyrok wpisuje się w mniej fiskalny nurt orzecznictwa, odmiennie od ostatnich wyroków NSA kwalifikujących udostępnienie przestrzeni dyskowej jako użytkowanie urządzenia przemysłowego.
Koszty uzyskania przychodów po przekształceniu. Korzystny dla podatników wyrok NSA
Dziennik Gazeta Prawna, 2026-07-13, Izabela Tomaszewska-Gałuszka
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lipca 2026 r. (sygn. akt II FSK 1126/23) potwierdził, że przy dobrowolnym umorzeniu akcji spółki akcyjnej powstałej z przekształcenia spółki z o.o. kosztem uzyskania przychodu jest wartość bilansowa majątku spółki przekształcanej na dzień przekształcenia, przypadająca na danego wspólnika, a nie wyłącznie historyczne wydatki poniesione na nabycie udziałów w spółce z o.o. Dyrektor KIS stał na stanowisku, że przekształcenie spółki stanowi jedynie zmianę formy prawnej przy zachowaniu tożsamości podmiotu, a zatem kosztem mogą być tylko faktycznie poniesione przez podatnika wydatki na udziały. WSA w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 1880/22) i NSA uznały tę wykładnię za błędną, wskazując że przyjęcie wyłącznie kosztów historycznych prowadziłoby do pominięcia zysków wypracowanych przez spółkę z o.o. w trakcie jej działalności, które weszły do majątku spółki akcyjnej. Przekazanie majątku spółki przekształcanej na objęcie akcji stanowi bowiem realne uszczuplenie majątkowe wspólnika, które powinno zostać uwzględnione przy ustalaniu kosztów podatkowych. Wyrok wpisuje się w ugruntowaną linię orzeczniczą NSA potwierdzaną m.in. w wyrokach z 28 kwietnia 2026 r. (sygn. II FSK 885/23, II FSK 1140/23 i II FSK 872/23) oraz z 2021 r., za każdym razem sąd kasacyjny przyznawał podatnikom rację co do możliwości uwzględnienia wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej jako kosztu podatkowego.
Pośrednictwo ubezpieczeniowe. Kiedy przysługuje zwolnienie z VAT?
Dziennik Gazeta Prawna, 2026-07-13, Izabela Tomaszewska-Gałuszka
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lipca 2026 r. (sygn. akt I FSK 2302/23) uchylił korzystny dla banku wyrok WSA w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 866/23) i odmówił zwolnienia z VAT czynnościom wykonywanym przez bank w ramach dystrybucji ubezpieczeń samochodowych za pośrednictwem sieci dealerów. Bank argumentował, że negocjowanie warunków z maltańskimi ubezpieczycielami, wdrożenie produktów do systemów IT, obsługa procesu zawierania umów, przyjmowanie i przekazywanie składek oraz obsługa administracyjno-techniczna stanowią łącznie usługę pośrednictwa ubezpieczeniowego. NSA orzekł jednak, że zwolnienie to przysługuje wyłącznie podmiotowi pozostającemu w relacji zarówno z ubezpieczycielem, jak i z ubezpieczonymi, który wyszukuje klientów i kontaktuje ich z ubezpieczycielem w celu zawarcia umowy, tymczasem bezpośredni kontakt z klientami utrzymywali dealerzy, a bank nie miał żadnej więzi prawnej z ubezpieczonymi. Sąd kasacyjny podkreślił, że zwolnienie nie obejmuje każdego podmiotu wspierającego usługi ubezpieczeniowe, lecz wyłącznie takiego, który rzeczywiście realizuje elementy pośrednictwa poprzez doprowadzanie do zawarcia umów ubezpieczenia. Same czynności techniczne i administracyjne, nawet jeśli realnie przyczyniają się do zawarcia umowy, nie są wystarczające dla skorzystania z preferencji podatkowej.
Wydatki na oczyszczenie firmowego gruntu są kosztem CIT
Rzeczpospolita, 2026-07-14, Przemysław Wojtasik
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 23 czerwca 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-3.4010.294.2026.1.MBD) potwierdził, że spółka logistyczna może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki na remediację gruntu, na którym planowana jest budowa infrastruktury i rozbudowa magazynów, uznając je za koszty pośrednio związane z przychodem, potrącalne w momencie ich poniesienia. Spółka argumentowała, że oczyszczenie gleby do bezpiecznego poziomu jest niezbędne zarówno do efektywnego wykorzystania posiadanych gruntów, jak i do wypełnienia obowiązków wynikających z przepisów o ochronie środowiska, a wydatków tych nie można powiązać z konkretnymi przychodami ani z konkretnym rokiem podatkowym, gdyż dotyczą całokształtu działalności. Stanowisko to jest spójne z wcześniejszą interpretacją z 15 kwietnia 2025 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.81.2025.2.BS), z której wynika że wydatki na rekultywację gruntu jako konieczny element prowadzonej działalności i warunek prawidłowego funkcjonowania spółki służą zabezpieczeniu źródła przychodów, stanowią koszty pośrednie i są potrącalne w dniu ujęcia ich w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury lub innego dowodu.
Czy rezerwa na świadczenia pracownicze jest z estońskim CIT?
Dziennik Gazeta Prawna, 2026-07-14, Agnieszka Pokojska
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 9 lipca 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.231.2026.1.SH) potwierdził, że kwota rezerwy na świadczenia pracownicze wykazana jako strata z lat ubiegłych nie stanowi dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych i nie podlega opodatkowaniu estońskim CIT. Sprawa dotyczyła spółki, która w polityce rachunkowości stosowała uproszczenie polegające na nietworzeniu rezerw na świadczenia pracownicze, gdy były one nieistotne, próg istotności wynosił 2 proc. przychodów ze sprzedaży. W 2025 r. spółka po raz pierwszy przekroczyła ten próg i zgodnie z krajowym standardem rachunkowości nr 6 utworzyła rezerwę, ujmując jej stan na 1 stycznia 2025 r. jako stratę z lat ubiegłych. Organ wyjaśnił, że dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych powstaje wyłącznie wówczas, gdy w prowadzonych księgach pominięto zdarzenia gospodarcze pomimo obowiązku ich wykazania, tymczasem ustawa o rachunkowości wprost dopuszcza stosowanie uproszczeń wynikających z zasady istotności, jeżeli zostały one zapisane w polityce rachunkowości i nie zniekształcają obrazu sytuacji finansowej jednostki. Skoro rezerwa była dotychczas nieistotna i mieściła się w przyjętym progu, spółka legalnie z uproszczenia korzystała, a jej pierwsze ujęcie nie oznacza pominięcia operacji gospodarczych w poprzednich latach.
Skarbówka zmienia zdanie w sprawie minimalnego CIT
Dziennik Gazeta Prawna, 2026-07-14, Mariusz Szulc
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 12 czerwca 2026 r. (sygn. 0114-KDIP2-2.4010.146.2026.2.ASK) zmienił dotychczasowe korzystne stanowisko i stwierdził, że dochodów wolnych od podatku, takich jak dotacje budżetowe czy dochody strefowe, nie uwzględnia się przy wyliczaniu wskaźnika rentowności decydującego o obowiązku zapłaty minimalnego CIT, gdyż art. 24ca ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT odwołuje się do dochodu z art. 7 ust. 1 ustawy, a więc wyłącznie do dochodu podlegającego opodatkowaniu. Konsekwencją tej zmiany jest wzrost ryzyka zapłaty minimalnego CIT przez spółki uzyskujące istotne dochody zwolnione z podatku, ponieważ ich wyliczona rentowność będzie niższa niż przy uwzględnieniu wszystkich dochodów operacyjnych. Fiskus zmienił też wykładnię dotyczącą wyłączenia grupowego odchodząc od wcześniejszego stanowiska dopuszczającego dowolny dobór spółek z grupy przy kalkulacji łącznej rentowności.
Nie każde powstrzymanie się od czynności jest z VAT
Dziennik Gazeta Prawna, 2026-07-14, Katarzyna Jędrzejewska
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w nieprawomocnym wyroku z 23 czerwca 2026 r. (sygn. akt I SA/Gd 360/26) orzekł, że wynagrodzenie wypłacone wspólnikowi spółki za zobowiązanie się do nieoferowania udziałów osobom trzecim i powstrzymania się od określonych działań w okresie wyłączności negocjacyjnej nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ wspólnik działał jako prywatny inwestor zarządzający majątkiem prywatnym, a nie jako podatnik VAT wykonujący działalność gospodarczą. Dyrektor KIS w interpretacji z 25 lutego 2026 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.982.2025.1.IZ) uznał, że na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT zobowiązanie do powstrzymania się od czynności stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające VAT. WSA wytknął organowi wadliwość argumentacji polegającą na pułapce błędnego koła – organ uznał czynność za opodatkowaną, bo wykonał ją podatnik, a jednocześnie wspólnik stał się podatnikiem, bo wykonał czynność opodatkowaną, co stanowi naruszenie art. 14c par. 2 ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że wspólnik nie prowadził biura, nie zatrudniał pracowników ani nie reklamował usług, a jego jednorazowa i incydentalna aktywność wynikała wyłącznie z posiadania udziałów w spółce i sprowadzała się do czasowego ograniczenia prawa korporacyjnego, nie zaś do profesjonalnego świadczenia usług. Wyrok powołuje się na orzecznictwo NSA (sygn. I FSK 1377/21) i TSUE, zgodnie z którym sama kwalifikacja płatności jako związanej z powstrzymaniem się od czynności nie przesądza automatycznie o jej opodatkowaniu VAT – konieczny jest rzeczywisty, bezpośredni związek między płatnością a konkretnym świadczeniem wzajemnym.
Dyrektor KIS zmienia zdanie. Nieterminowa wpłata nie przekreśla prawa do uproszczonych zaliczek
Dziennik Gazeta Prawna, 2026-07-15, Mariusz Szulc
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 8 lipca 2026 r. (sygn. 0111-KDIB2-1.4010.253.2026.1.AJ) zmienił dotychczasowe niekorzystne stanowisko i potwierdził, że spóźniona wpłata zaliczki uproszczonej na CIT nie powoduje utraty prawa do korzystania z tej preferencji – jej jedyną konsekwencją jest obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. Spór dotyczył spółki rolno-energetycznej o sezonowej działalności, która w 2026 r. opłacała zaliczki uproszczone, jednak zaliczkę za styczeń uiściła dopiero 19 marca wraz z odsetkami. Uprzednio organ stał na stanowisku, że nieterminowa wpłata skutkuje utratą prawa do uproszczonej formy rozliczeń i koniecznością stosowania zasad ogólnych, jednak WSA we Wrocławiu w nieprawomocnym wyroku z 8 stycznia 2026 r. (sygn. I SA/Wr 567/25) orzekł korzystnie dla podatników, w przeciwieństwie do prawomocnego wyroku WSA w Bydgoszczy z 7 maja 2025 r. (sygn. I SA/Bd 55/25) podzielającego wcześniejsze stanowisko fiskusa. Nowa wykładnia organu opiera się na stwierdzeniu, że art. 25 ust. 7 ustawy o CIT nie zawiera żadnego przepisu uzależniającego skuteczność wyboru zaliczek uproszczonych od terminowości ich wpłacania. Zmiana stanowiska nastąpiła zanim w sprawie zdążył wypowiedzieć się Naczelny Sąd Administracyjny.