Podatek u źródła (ang. withholding tax, WHT), mówiąc w największym uproszczeniu, to mechanizm opodatkowania określonych kategorii dochodów / przychodów w kraju ich powstania. W Polsce podatek ten dotyczy przychodów zagranicznych podmiotów, takich jak: dywidendy, odsetki, należności licencyjne czy wynagrodzenie za określone rodzaje usług niematerialnych.
W niniejszym cyklu publikacji przedstawiamy kluczowe informacje dotyczące podatku u źródła (WHT), w tym m.in. kto jest zobowiązany do jego pobrania i zapłaty, jakie są stawki podatku, zasady płatności, poszczególne zwolnienia i inne preferencje, jak kształtuje się najnowsze podejście organów podatkowych i sądów administracyjnych, a także inne praktyczne wskazówki i wyjaśnienia pomocne dla polskich przedsiębiorców – płatników podatku u źródła.
Regulacje obejmujące podatek u źródła dotyczą zarówno osób fizycznych (PIT), jak i osób prawnych (CIT), przy czym dalsza część opracowania opiera się oraz przytacza przepisy określone w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Ustawa o CIT). Przepisy w zakresie podatku u źródła w zdecydowanej większości są jednak analogiczne na gruncie obu kategorii podatku dochodowego.
Poprzednie części naszego cyklu „Podatek u źródła w pigułce” obejmowały swoim zakresem kluczową tematykę transakcji najczęściej występujących w praktyce, które podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła, czyli kolejno wypłat z tytułu: dywidend (cz. 1), odsetek (cz. 2), należności licencyjnych (cz. 3) oraz ustawowego katalogu usług materialnych (cz. 4) oraz równie istotne w praktyce zagadnienia dotyczące certyfikatów rezydencji podatkowej oraz dochowania należytej staranności (cz. 5), czy beneficjenta rzeczywistego (cz.6).
Prezentowana poniżej 7. część, a zarazem ostatnia naszego cyklu, skupia na tematyce związanej ze stosowaniem (lub z wyłączeniem stosowania) mechanizmu „pay and refund”.
Mechanizm „pay and refund” – wniosek o zwrot podatku, opinia o stosowaniu preferencji oraz oświadczenie płatnika podatku WHT
Mechanizm „pay and refund” był kilkukrotnie wspominany w poprzednich częściach naszego cyklu przy omawianiu wypłat z tytułu dywidend, odsetek oraz należności licencyjnych. Na wstępie do szczegółowego omawiania tego zagadnienia, warto przypomnieć na czym polegają główne założenia mechanizmu „pay and refund”. W myśl art. 26 ust. 2e Ustawy o CIT, jeżeli łączna kwota dywidend, odsetek, należności licencyjnych wypłaconych na rzecz tego samego zagranicznego podmiotu powiązanego (np. spółki z grupy) przekroczyła w roku podatkowym obowiązującym u polskiego płatnika (tj. polskiego podmiotu wypłacającego te należności) limit 2 mln zł, to polski podmiot jako płatnik podatku u źródła zobowiązany jest pobrać i uiścić podatek u źródła według stawki wynikającej z Ustawy o CIT (19% dla dywidend lub 20% dla odsetek i należności licencyjnych). Podatek według stawki z Ustawy o CIT pobierany jest od nadwyżki ponad kwotę 2 mln zł (niezależnie od tego czy i jaka preferencja WHT była uprzednio stosowana do wypłat tych należności) – etap pay. Ustawa o CIT przewiduje następnie możliwość ubiegania się o zwrot podatku u źródła potrąconego w wyniku zastosowania mechanizmu „pay and refund” (jeżeli zastosowanie znajdują poszczególne preferencje, tj. zwolnienie z podatku lub niższa stawka) – etap refund. Dodatkowo Ustawa o CIT określa także inne instrumenty pozwalające na niestosowanie mechanizmu „pay and refund” i skorzystanie ze wspomnianych preferencji już momencie wypłaty tych należności, tj.:- uzyskanie tzw. „opinii o stosowaniu preferencji” w podatku u źródła lub,
- złożenie oświadczenia płatnika na odpowiednim formularzu.
Wniosek o zwrot podatku – etap refund
Rozwiązanie to wiąże się z koniecznością wstępnego uiszczenia podatku u źródła, ale pozwala ubiegać się o jego zwrot na późniejszym etapie. Jest to szczególny rodzaj zwrotu podatku uregulowany w art. 28b ust. 1 Ustawy o CIT, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek, zwraca podatek WHT uprzednio pobrany na podstawie wspomnianego wcześniej art. 26 ust. 2e Ustawy o CIT (tj. w ramach mechanizmu pay and refund). Uprawnionymi do złożenia niniejszego wniosku są:- podatnik – tj. zagraniczny podmiot uzyskujący w Polsce przychody opodatkowane podatkiem u źródła;
- płatnik (polski podmiot wypłacający należności) – jeżeli wpłacił podatek u źródła z własnych środków i poniósł jego ciężar ekonomiczny.
Opinia o stosowaniu preferencji
Opinia o stosowaniu preferencji jest urzędowym potwierdzeniem prawa do stosowania preferencyjnych zasad w podatku WHT oraz jedną z dostępnych możliwości wyłączenia obowiązków związanych z opisanym powyżej mechanizmem „pay and refund”, wobec wypłacanych należności na rzecz podmiotów powiązanych z tytułu:- dywidend,
- odsetek,
- należności licencyjnych.
Oświadczenie płatnika WHT
Drugim z rozwiązań pozwalającym nie stosować obligatoryjnie mechanizmu „pay and refund” jest złożenie przez płatnika oświadczenia WH-OSC (w przypadku podatku CIT) lub WH-OSP (w przypadku podatku PIT). W oświadczeniu tym płatnik potwierdza, że (a) posiada dokumenty wymagane przez przepisy prawa podatkowego dla zastosowania stawki podatku albo zwolnienia lub niepobrania podatku, które wynikają z przepisów szczególnych Ustawy o CIT lub z UPO oraz (b) po przeprowadzeniu weryfikacji, płatnik ten nie posiada wiedzy uzasadniającej przypuszczenie, że istnieją okoliczności wykluczające możliwość zastosowania stawki podatku albo zwolnienia lub niepobrania podatku. W celu skutecznego skorzystania z omawianej metody i uniknięcia konieczności zastosowania mechanizmu pay and refund, płatnik powinien zidentyfikować moment przekroczenia progu 2 mln zł wypłaconych płatności pasywnych na rzecz tego samego zagranicznego podmiotu powiązanego, ponieważ z tym momentem skorelowany jest termin na złożenie „pierwotnego” oświadczenia WH-OSC. Pierwotne oświadczenie należy złożyć w terminie do ostatniego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do przekroczenia tego progu. Natomiast w przypadku dokonywania w kolejnych miesiącach roku płatności pasywnych na rzecz tego samego podatnika (zagranicznego podmiotu powiązanego), już po przekroczeniu progu 2 mln zł, płatnik nadal może stosować preferencyjne zasady opodatkowania. Wymaga to jednak złożenia „wtórnego” oświadczenia WH-OSC – w nieprzekraczalnym terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po zakończeniu danego roku podatkowego. Zarówno pierwotne, jak i wtórne oświadczenie składa się w postaci elektronicznej. Wzory oświadczeń dostępne są na wspomnianej wcześniej stronie podatki.gov pod linkami: dla CIT oraz dla PIT. Oświadczenie podpisuje i składa do Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie kierownik danej jednostki w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, a w przypadku, gdy jednostką zarządza organ wieloosobowy, wyznaczona osoba wchodząca w skład tego organu. Należy przy tym pamiętać, że niedopuszczalne jest składanie niniejszego oświadczenia przez pełnomocnika. Kluczowym jest, aby weryfikacja podanych przez płatnika w oświadczeniu informacji została przeprowadzona z zachowaniem tzw. należytej staranności (o której mowa była w 5. części naszego cyklu). Jest to o tyle istotne, że odpowiedzialność za informacje podane w oświadczeniu spoczywa na członkach zarządu składających oświadczenie (odpowiedzialność karna skarbowa) oraz na spółce – płatniku podatku u źródła (dodatkowa sankcja w wysokości co najmniej 10% podstawy opodatkowania przedmiotowej należności).
Joanna Henzel
Director
Aleksandra Jasińska
Senior Consultant
