Wynik na transakcji kontrolowanej poniżej przedziału rynkowego – jakie niesie za sobą wyzwania w zakresie raportowania TPR

Zdarza się, że podmioty dokonujące transakcji z podmiotami powiązanymi nie monitorują na bieżąco poziomu swojej rentowności w odniesieniu do przedziału rynkowego określonego w analizie porównawczej. Weryfikacja zgodności osiąganego wskaźnika rentowności z wynikami posiadanej analizy porównawczej bywa przeprowadzana dopiero po zakończeniu roku, najczęściej w trakcie sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych. To z kolei może sprawić, że różnice względem wartości rynkowej są zauważane dopiero po zamknięciu okresu rozliczeniowego, co niesie za sobą pewne komplikacje.

Case study

Opis stanu faktycznego

Spółka pełni funkcję producenta kontraktowego i produkuje na rzecz podmiotów z grupy urządzenia do klimatyzacji. Model biznesowy zakłada utrzymanie stabilnego, choć stosunkowo niskiego wynagrodzenia.

W dokumentowanym roku podatkowym, pomimo braku zmiany warunków transakcji, spółka wykazała znacznie niższą rentowność niż w latach wcześniejszych. Spółka nie weryfikowała w trakcie roku poziomu rentowności produkcji względem przedziału rynkowego. Dopiero na etapie sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych została zbadana zgodność wyniku spółki z analizą porównawczą posiadaną przez spółkę.

Zaraportowanie w TPR wyniku poniżej przedziału rynkowego – konsekwencje

Wykazanie w formularzu TPR wyniku poniżej przedziału rynkowego może powodować zainteresowanie organów podatkowych i generuje szereg ryzyk.

• Ryzyko porównania danych historycznych – formularz TPR jest składany każdego roku, co pozwala organom podatkowym analizować wyniki podatnika na przestrzeni lat i dostrzegać istniejące odchylenia od dotychczas raportowanych danych i wyników na transakcjach.
• Ryzyko kontroli podatkowej – niższy wynik względem przedziału rynkowego może stać się przesłanką do wszczęcia kontroli cen transferowych wobec danej spółki.
• Ryzyko doszacowania dochodu – w przypadku wszczęcia kontroli i w jej wyniku zakwestionowania rozliczeń organ podatkowy dokonuje doszacowania dochodu do poziomu rynkowego. W konsekwencji, może to prowadzić do istotnego obciążenia finansowego spółki.
• Ryzyko odpowiedzialności członków zarządu (KKS) – członkowie zarządu mogą ponieść sankcje w przypadku stwierdzenia przez organy podatkowe zaniżenia przez spółkę dochodu do opodatkowania w wyniku stosowania cen nierynkowych.

Konieczność podjęcia działań ograniczających ryzyko

Gdy na etapie sporządzania dokumentacji cen transferowych okazuje się, że wynik jest poniżej przedziału rynkowego, warto rozważyć różne opcje ograniczające ryzyko podatkowe, takie jak:

• Mechanizm kompensaty dochodu – podatnicy mają możliwość zastosowania mechanizmu kompensaty. Pozwala on wykazać, że łączny efekt rozliczeń z podmiotami powiązanymi w okresie trzyletnim mieści się w przedziale rynkowym.
• Mechanizm kompensaty korzyści – stosowany w przypadku, gdy w mniej korzystne niż rynkowe warunki (ceny) w jednej transakcji są kompensowane korzystniejszymi warunkami (cenami) w innej transakcji zawartej z tym samym podmiotem powiązanym w danym roku.
• Korekta cen transferowych (TP adjustment) – jeżeli spełnione są warunki ustawowe, Spółka może dokonać korekty cen transferowych. Celem tego działania jest dostosowanie cen transferowych do poziomu rynkowego. Należy jednak pamiętać, że niespełnienie chociaż jednego warunku ustawowego blokuje możliwość zastosowania TP adjustment.
• Samodoszacowanie dochodu – alternatywnie możliwe jest dokonanie samodoszacowania dochodu do poziomu rynkowego na cele podatkowe (i odzwierciedlenie w deklaracji CIT-8/korekcie deklaracji CIT-8).

Wnioski

Z perspektywy zarządzania ryzykiem podatkowym to niezwykle istotne, by na bieżąco monitorować poziom cen transferowych podczas roku. Regularna analiza daje szansę na szybkie wykrycie potencjalnych odchyleń i umożliwia wdrożenie działań korygujących w odpowiednim czasie.