10. marca 2025
Czas czytania: 15
Min.
news
Podatek u źródła (ang. withholding tax, WHT), mówiąc w największym uproszczeniu, to mechanizm opodatkowania określonych kategorii dochodów/przychodów w kraju ich powstania. W Polsce podatek ten dotyczy między innymi takich przychodów, realizowanych przez zagraniczne podmioty, jak: dywidendy, odsetki, opłaty licencyjne czy wynagrodzenie za określone rodzaje usług niematerialnych.
W niniejszym cyklu publikacji przedstawiamy kluczowe informacje dotyczące podatku u źródła (WHT), w tym m.in. kto jest zobowiązany do jego pobrania i zapłaty, jakie są stawki podatku, zasady płatności, poszczególne zwolnienia i inne preferencje, jak kształtuje się najnowsze podejście organów podatkowych i sądów administracyjnych, a także inne praktyczne wskazówki i wyjaśnienia pomocne dla polskich przedsiębiorców – płatników podatku u źródła.
Regulacje obejmujące podatek u źródła dotyczą zarówno osób fizycznych (PIT), jak i osób prawnych (CIT), przy czym dalsza część opracowania opiera się oraz przytacza przepisy określone w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Ustawa o CIT). Przepisy w zakresie podatku u źródła w zdecydowanej większości są jednak analogiczne na gruncie obu kategorii podatku dochodowego.
Pierwsza część naszego cyklu „Podatek u źródła w pigułce” obejmowała swoim zakresem wypłaty dywidend.
Prezentowana poniżej część druga dotyczy podatku u źródła od odsetek.
Opodatkowanie odsetek
Wypłata odsetek przez polskie spółki na rzecz podmiotów zagranicznych podlega regulacjom podatku u źródła. Przez wypłaty z tytułu odsetek należy rozumieć:- odsetki od pożyczek, kredytów;
- odsetki od papierów wartościowych;
- odsetki należne kontrahentowi (nierezydentowi) za zaległe płatności (jeśli przepisy danej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie wyłączają takich odsetek karnych z zakresu opodatkowania podatkiem u źródła, przy czym większość umów zawiera takie wyłączenie).
Obowiązki płatnika podatku u źródła
- Pobór podatku u źródła i jego wpłata do urzędu skarbowego (na indywidualny rachunek podatkowy płatnika WHT) – w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym płatnik pobrał podatek od wypłacanej należności (np. od odsetek).
- Złożenie do Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie rocznej deklaracji CIT-10Z o wysokości pobranego przez płatnika podatku WHT (deklaracji tej nie składa się, jeśli podatek WHT nie był pobierany, z uwagi na zastosowanie zwolnienia) – termin na złożenie do końca pierwszego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku WHT.
- Złożenie do Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie oraz przesłanie do zagranicznego podatnika informacji IFT-2R o wysokości przychodu (dochodu) – termin na złożenie do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano wypłaty należności (np. odsetek); w przypadku roku podatkowego zgodnego z kalendarzowym, termin ten, w odniesieniu do wypłat realizowanych w 2024 r., upływa 31 marca 2025 r.
Stawka podatku u źródła dla odsetek
Ustawa o CIT przewiduje stawkę podatku u źródła dla odsetek w wysokości 20%. Jednak przepisy w zakresie podatku u źródła stosuje się z uwzględnieniem przepisów szczególnych implementujących unijne dyrektywy (m.in. art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT) oraz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO), które to przewidują preferencje w podatku u źródła, takie jak zwolnienie czy obniżona stawka tego podatku. Ustawa o CIT różnicuje zasady opodatkowania odsetek podatkiem u źródła w zależności od tego czy odsetki są wypłacane na rzecz podmiotu powiązanego czy niepowiązanego ze spółką wypłacającą te odsetki. Odsetki na rzecz zagranicznych podmiotów powiązanych Od 1 stycznia 2022 r., w zakresie opodatkowania podatkiem u źródła płatności pasywnych (w tym odsetek) dokonywanych przez polskie podmioty na rzecz zagranicznych podmiotów powiązanych, obowiązuje tzw. mechanizm „pay and refund”. Mechanizm ten zakłada, że jeżeli łączna kwota dywidend, odsetek, należności licencyjnych wypłaconych na rzecz danego zagranicznego podmiotu powiązanego (np. spółki z grupy) przekroczyła w roku podatkowym obowiązującym u polskiego płatnika (tj. polskiej spółki wypłacającej te należności) limit 2 mln PLN, to polski podmiot jako płatnik podatku u źródła zobowiązany jest pobrać podatek u źródła według stawki wynikającej z Ustawy o CIT (w przypadku odsetek – 20%). Podatek u źródła według stawki z Ustawy o CIT pobierany jest od nadwyżki ponad kwotę 2 mln PLN. Innymi słowy, mechanizm „pay and refund” zakłada, że polscy płatnicy dokonujący w danym roku podatkowym na rzecz tego samego zagranicznego podmiotu powiązanego wypłat określonych należności, tzw. dochodów pasywnych (odsetki, należności licencyjne, dywidendy), w wysokości przekraczającej 2 mln PLN są zobowiązani do poboru i uiszczenia podatku u źródła od nadwyżki ponad wspomnianą kwotę, według podstawowej krajowej stawki podatku u źródła – etap „pay”. Następnie istnieje możliwość ubiegania się o zwrot podatku u źródła potrąconego w wyniku zastosowania mechanizmu „pay and refund” (jeżeli w danej sytuacji ostatecznie zastosowanie może mieć zwolnienie z podatku u źródła lub niższa stawka podatku u źródła) – etap „refund”. Dodatkowo, Ustawa o CIT przewiduje także instrumenty pozwalające na niestosowanie mechanizmu „pay and refund” i zastosowanie danej, możliwej preferencji już w momencie wypłaty należności:- uzyskanie tzw. „opinii o stosowaniu preferencji” w podatku u źródła wydanej przez organ podatkowy lub,
- złożenie do organu podatkowego przez zarząd polskiej spółki (płatnika) specjalnego oświadczenia na formularzu WH-OSC.
Rozliczenie podatku u źródła od odsetek
Krok 1: Ustalenie kwoty i daty wypłaty odsetek. Krok 2: Ustalenie czy nierezydent (podmiot zagraniczny) jest podmiotem powiązanym z polską spółką wypłacającą odsetki, a jeśli tak – ile wynoszą łącznie wszystkie należności pasywne (odsetki, dywidendy, należności licencyjne) wypłacone przez tę spółkę na rzecz tego nierezydenta w danym roku podatkowym. Krok 3: Wybór scenariusza działania w zależności od powiązań nierezydenta z polską spółką oraz – w przypadku, gdy nierezydent jest podmiotem powiązanym ze Spółką – w zależności od kwoty wypłaconych należności pasywnych. Scenariusz I: Wypłata odsetek na rzecz zagranicznego podmiotu powiązanego, w sytuacji, w której należności pasywne wypłacone w danym roku na rzecz tego podmiotu nie przekraczają łącznie kwoty 2 mln PLN. W ramach Scenariusza I polska spółka ma następujące możliwości:- Spółka pobiera WHT przy zastosowaniu podstawowej stawki 20% Pobrany podatek polska spółka przekazuje na swój mikrorachunek podatkowy do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty odsetek. Istnieje możliwość wnioskowania o zwrot nadpłaty podatku WHT po zgromadzeniu odpowiednich dokumentów potwierdzających możliwość zastosowania preferencji w podatku u źródła (na podstawie UPO) lub zwolnienia wynikającego z Ustawy o CIT.
- Spółka pobiera WHT przy zastosowaniu preferencji wynikających z UPO Warunek: Spółka posiada co najmniej: certyfikat rezydencji podatkowej nierezydenta ważny na dzień dokonania wypłaty odsetek (weryfikacja dokumentu pod względem jego treści i aktualności) oraz oświadczenie nierezydenta, że jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych odsetek. Dodatkowo polska spółka ma obowiązek dochowania należytej staranności przy stosowaniu ww. preferencji.
- Spółka nie pobiera WHT stosując zwolnienie przewidziane w Ustawie o CIT Warunek: Wymogi dla zastosowania zwolnienia, o których mowa w art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT, są spełnione – więcej szczegółów w tym zakresie poniżej w punkcie dot. zwolnień odsetkowych z Ustawy o CIT. Spółka posiada co najmniej: certyfikat rezydencji podatkowej nierezydenta ważny na dzień dokonania wypłaty odsetek (weryfikacja dokumentu pod względem jego treści i aktualności), oświadczenie nierezydenta, że jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych odsetek oraz oświadczenie nierezydenta, że spełnia warunki wskazane w art. 22 ust. 3 Ustawy i CIT.Dodatkowo, polska spółka ma obowiązek dochowania należytej staranności przy stosowaniu ww. zwolnienia.
- spółka posiada co najmniej certyfikat rezydencji podatkowej i odpowiednie oświadczenia powiązanego nierezydenta, które potwierdzają spełnienie warunków dla zastosowania preferencji z UPO (Opcja 2 z tabeli powyżej) lub warunków dla zastosowania zwolnienia z Ustawy o CIT (Opcja 3 z tabeli powyżej) oraz zarząd Spółki złoży elektronicznie do organu podatkowego oświadczenie WH-OSC;
- spółka posiada opinię o stosowaniu preferencji wydaną przez organ podatkowy i posiada co najmniej certyfikat rezydencji podatkowej oraz odpowiednie oświadczenia powiązanego nierezydenta, które potwierdzają spełnienie warunków dla zastosowania preferencji z UPO (Opcja 2 z tabeli powyżej) lub warunków dla zastosowania zwolnienia z Ustawy o CIT (Opcja 3 z tabeli powyżej).
- Spółka pobiera WHT przy zastosowaniu podstawowej stawki 20% Pobrany podatek polska spółka przekazuje na swój mikrorachunek podatkowy do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty odsetek. Istnieje możliwość wnioskowania o zwrot nadpłaty podatku WHT po zgromadzeniu odpowiednich dokumentów potwierdzających możliwość zastosowania preferencji w podatku u źródła (na podstawie UPO) lub zwolnienia wynikającego z Ustawy o CIT.
- Spółka pobiera WHT przy zastosowaniu preferencji wynikających z UPO (niższa stawka lub zwolnienie dla odsetek bankowych) Warunek: Spółka posiada co najmniej: certyfikat rezydencji podatkowej nierezydenta ważny na dzień dokonania wypłaty odsetek (weryfikacja dokumentu pod względem jego treści i aktualności) oraz oświadczenie nierezydenta, że jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych odsetek. Dodatkowo polska spółka ma obowiązek dochowania należytej staranności przy stosowaniu ww. preferencji.
Opodatkowanie odsetek na podstawie typowej UPO – definicja i preferencje
Na gruncie typowych UPO przez „odsetki” należy rozumieć dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności zabezpieczonych, jak i niezabezpieczonych hipoteką i zarówno zawierających bądź nie, prawo do udziału w zyskach osiąganych przez dłużnika, a w szczególności dochody z państwowych papierów wartościowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych, włącznie z premiami i nagrodami związanymi z takimi papierami wartościowymi, obligacjami lub skryptami dłużnymi. Opłat karnych nie uważa się zasadniczo za odsetki w rozumieniu UPO (tj. odsetki karne, np. za opóźnione płatności, na podstawie UPO, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła). Odsetki wypłacane przez rezydenta jednego umawiającego się państwa (np. przez polską spółkę) na rzecz rezydenta drugiego umawiającego się państwa (np. na rzecz spółki z Niemiec) mogą być opodatkowane w państwie podmiotu wypłacającego odsetki (państwie źródła, tj. w Polsce). Jeżeli odbiorca odsetek jest ich rzeczywistym właścicielem, typowe UPO przewidują stawkę obniżoną, która nie może przekroczyć od 5% do 15% (w zależności od danej UPO). UPO przewidują również możliwość zwolnienia z opodatkowania podatkiem u źródła odsetek od pożyczek bankowych, a także dla odsetek otrzymywanych przez rząd jednego z umawiających się państw (tj. zwolnienie np. dla odsetek od państwowych obligacji skarbowych).Zwolnienie odsetkowe z Ustawy o CIT
Uregulowane zostało w art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT, zgodnie z którym przychody m.in. z tytułu odsetek zwalnia się od podatku WHT, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:- wypłacającym należności jest spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego, mająca siedzibę lub zarząd w Polsce albo – w ściśle określonych przypadkach – położony w Polsce zagraniczny zakład spółki podlegającej w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;
- uzyskującym przychody jest spółka podlegająca w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;
- pomiędzy spółkami występują odpowiednie powiązania kapitałowe tj. spółka otrzymująca należność posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów w kapitale spółki wypłacającej należność lub spółka wypłacająca należność posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów w kapitale spółki otrzymującej należność lub spółka wypłacająca i otrzymująca odsetki mają tego samego bezpośredniego udziałowca posiadającego bezpośrednio co najmniej 25% udziałów w ich kapitałach (tzw. spółki siostry), warunek bezpośredniego posiadania odpowiedniej ilości udziałów należy spełniać nieprzerwanie przez okres dwóch lat, przy czym upływ tego dwuletniego okresu może nastąpić już po dniu wypłaty odsetek – art. 21 ust. 4 i 5 Ustawy o CIT;
- spółka uzyskująca przychody z tytułu odsetek jest rzeczywistym właścicielem tych należności.
- certyfikatu rezydencji podatkowej podatnika (spółki otrzymującej odsetki);
- oświadczenia podatnika (spółki otrzymującej odsetki), iż podlega on w kraju siedziby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania i nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania;
- oświadczenia podatnika (spółki otrzymującej odsetki), iż jest rzeczywistym właścicielem (beneficial owner) otrzymywanej należności (odsetek);
- oświadczeniem o spełnieniu wymaganych powiązań kapitałowych.
- ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym ani od całości uzyskiwanych dochodów, ani ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym określonych kategorii dochodów;
- ani nie korzysta ze szczególnych zasad opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów uzyskiwanych z tytułu otrzymanych odsetek.
Podsumowanie
W przypadku wypłaty odsetek na rzecz nierezydenta – tryb działania polskiej spółki powinien być następujący:- Spółka powinna ustalić, czy należności pasywne są wypłacane na rzecz nierezydenta będącego podmiotem z nią powiązanym, a w sytuacji, w której należności są wypłacane na rzecz nierezydenta będącego podmiotem powiązanym, spółka powinna dodatkowo ustalić, czy suma wypłat w danym roku podatkowym na rzecz tego powiązanego nierezydenta przekracza kwotę 2 mln PLN.
- W sytuacji, w której należności są wypłacane na rzecz nierezydenta niepowiązanego z polską spółką lub gdy należności są wypłacane na rzecz nierezydenta powiązanego ze spółką, ale łączna suma wypłat tych należności nie przekracza progu 2 mln PLN, polska spółka ma do wyboru następujące opcje: – pobierze podatek u źródła według stawki 20% (brak certyfikatu rezydencji podatkowej nierezydenta i odpowiedniego oświadczenia, ww. Opcja 1) albo, – zastosuje preferencję wynikającą z odpowiedniej UPO, jeśli będzie posiadać certyfikat rezydencji podatkowej nierezydenta i jego oświadczenie (ww. Opcja 2) albo, – zastosuje opisane powyżej w punkcie V zwolnienie odsetkowe, przy spełnieniu warunków z art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT, jeśli będzie posiadać certyfikat rezydencji podatkowej nierezydenta i odpowiednie oświadczenia (ww. Opcja 3 – mająca zastosowanie tylko do podmiotów powiązanych).
- W sytuacji, w której należności są wypłacane do nierezydenta powiązanego z polską spółką i przekraczają próg 2 mln PLN albo nie przekraczają, ale łącznie z obecnie wypłacaną należnością (odsetkami) przekroczą ten próg, polska spółka ma do wyboru następujące opcje: – pobierze podatek u źródła według stawki 20% (zasadniczo od nadwyżki powyżej 2 mln PLN) albo, – zastosuje preferencję z UPO (jeśli będzie posiadać certyfikat rezydencji podatkowej nierezydenta i odpowiednie oświadczenie) lub zwolnienie odsetkowe z Ustawy o CIT (przy spełnieniu warunków z art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT, jeśli będzie posiadać certyfikat rezydencji podatkowej nierezydenta i odpowiednie oświadczenia), pod warunkiem złożenia do organu podatkowego przez zarząd polskiej spółki elektronicznego oświadczenia WH-OSC lub posiadania ważnej opinii organu podatkowego o stosowaniu preferencji.
Joanna Henzel
Director
Kamil Orłowski
Senior Consultant