Cyfrowa i zielona transformacja przedsiębiorstw – do 15 mln zł na inwestycje rozwojowe

Aktualności

Przedsiębiorstwa planujące modernizację procesów, wdrożenie zaawansowanych technologii lub bardziej efektywne wykorzystanie zasobów mogą skorzystać z preferencyjnych pożyczek na cyfrową i zieloną transformację z dopłatami. Instrument realizowany w ramach działania FENG.01.02 Fundusz Transformacji Cyfrowej i Przyjaznej dla Środowiska jest dostępny dla mikro-, małych, średnich oraz dużych przedsiębiorstw z całej Polski. Nabór wniosków rozpoczął się 2 listopada 2026 r., a jego zakończenie zaplanowano na 31 marca 2029 r.

Dwa kierunki transformacji – jedna inwestycja

Przedsiębiorca może skoncentrować inwestycję na cyfryzacji, transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) albo połączyć oba komponenty. Pozwala to planować kompleksowe przedsięwzięcia obejmujące wzajemnie uzupełniające się zmiany technologiczne i organizacyjne.

Komponent cyfrowy

Obejmuje m.in. automatyzację i robotyzację procesów, wdrażanie systemów zarządzania produkcją i logistyką (ERP, MES, SCADA), zastosowanie sztucznej inteligencji, Internetu Rzeczy, rozwiązań chmurowych czy analityki danych. Finansowaniem mogą zostać objęte również technologie cyfrowego projektowania, systemy monitorowania procesów oraz rozwiązania usprawniające współpracę z klientami i partnerami biznesowymi.

Istotne jest jednak, aby inwestycja prowadziła do rzeczywistej transformacji przedsiębiorstwa, skutkującej wprowadzeniem innowacji produktowej, procesowej lub organizacyjnej co najmniej w skali firmy. Wdrażana technologia cyfrowa musi być nowa z punktu widzenia przedsiębiorcy. Finansowanie nie obejmuje zakupu samych aktualizacji lub nowych wersji wcześniej wykorzystywanego oprogramowania.

Komponent zielony

Koncentruje się na transformacji w kierunku GOZ. Wsparcie może obejmować modernizację procesów ograniczającą zużycie surowców, technologie recyklingu i odzysku materiałów, zamykanie obiegów produkcyjnych, odzysk wody procesowej czy ekoprojektowanie produktów i opakowań.

Warto przy tym odróżnić inwestycje GOZ od przedsięwzięć ukierunkowanych wyłącznie na oszczędność energii. Sama poprawa efektywności energetycznej nie wystarcza do zakwalifikowania projektu do komponentu zielonego. Może natomiast stanowić dodatkowy efekt inwestycji, która przynosi również mierzalne korzyści w gospodarowaniu zasobami materiałowymi.

Preferencyjne finansowanie większych przedsięwzięć

Kwota pożyczki wynosi od 2,5 do 15 mln zł, przy preferencyjnym oprocentowaniu 0,5% w skali roku. Przewidziano okres spłaty do 15 lat oraz możliwość karencji w spłacie kapitału do 24 miesięcy. W przypadku braku możliwości udzielenia pomocy publicznej lub de minimis pożyczka może zostać udzielona na warunkach rynkowych, o ile pozwalają na to zasady kwalifikowalności.

Instrument umożliwia finansowanie do 100% wartości inwestycji, z uwzględnieniem zasad właściwych dla stosowanej formy pomocy publicznej. Dopuszczono także pokrycie wydatków obrotowych bezpośrednio związanych z przedsięwzięciem, do wysokości 25% kwoty pożyczki.

Katalog wydatków wykracza poza zakup maszyn i oprogramowania. W zależności od charakteru projektu finansowanie może obejmować również wartości niematerialne i prawne, niezbędne prace budowlane i instalacyjne oraz usługi projektowe, szkoleniowe i eksperckie.

Ważne jest zachowanie odpowiedniej struktury inwestycji – komponenty bezpośrednio związane z transformacją cyfrową lub GOZ powinny stanowić co najmniej 60% jej wartości.

Warunkowa dotacja – dodatkowa korzyść dla przedsiębiorcy

Szczególnie atrakcyjnym elementem instrumentu jest możliwość uzyskania warunkowej dotacji na spłatę części kapitału pożyczki. Jej maksymalna wysokość zależy od zakresu przedsięwzięcia oraz lokalizacji inwestycji.

  • Dla projektów wyłącznie cyfrowych realizowanych na obszarze 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze lub gmin zagrożonych trwałą marginalizacją dotacja może wynieść 5% kapitału pożyczki.
  • W przypadku inwestycji obejmujących komponent GOZ, samodzielnie lub w połączeniu z cyfryzacją, przewidziano dotację do 10% kapitału pożyczki, a na wskazanych obszarach preferencyjnych – do 15%. Projekty wyłącznie cyfrowe realizowane poza tymi obszarami nie są objęte mechanizmem warunkowej dotacji.

 

Dotacja nie jest wypłacana bezpośrednio przedsiębiorcy, lecz przeznaczana na zmniejszenie kapitału pozostającego do spłaty. Jej przyznanie następuje po zakończeniu i pozytywnym rozliczeniu inwestycji, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w dokumentacji instrumentu, w tym potwierdzenia kwalifikowalności wydatków i braku zaległości w spłacie pożyczki.

Przygotowanie inwestycji

Możliwość uzyskania finansowania zależy nie tylko od planowanych zakupów, lecz także od wykazania, że przedsięwzięcie rzeczywiście prowadzi do transformacji przedsiębiorstwa.

Podstawowym elementem dokumentacji jest odpowiedni audyt, analiza lub mapa drogowa transformacji. Dokument powinien przedstawiać aktualną sytuację przedsiębiorstwa, zidentyfikowane potrzeby, zasadność proponowanych rozwiązań oraz przewidywane rezultaty ich wdrożenia.

W projektach zielonych szczególne znaczenie mają mierzalne efekty środowiskowe oraz wykazanie zgodności inwestycji z zasadą DNSH, czyli niewyrządzania poważnych szkód środowiskowych. W projektach cyfrowych istotne będzie uzasadnienie wpływu nowych technologii na zmianę procesów i wzrost dojrzałości cyfrowej przedsiębiorstwa.

Audyt lub analiza muszą być aktualne, przygotowane dla konkretnej inwestycji i nie mogą być starsze niż 12 miesięcy na dzień złożenia wniosku. Nie mogą również być wcześniej wykorzystane w innych działaniach finansowanych ze środków europejskich lub krajowych.

Koszty przygotowania wskazanej dokumentacji mogą zostać objęte finansowaniem w ramach pomocy de minimis dla MŚP, z uwzględnieniem dostępnego limitu tej pomocy.

Przedsięwzięcie powinno być również zgodne z właściwym Szczegółowym Opisem Krajowej Inteligentnej Specjalizacji (SO KIS), do którego przedsiębiorca przyporządkowuje planowaną inwestycję.

Pomoc publiczna – ważny element planowania

Przygotowując projekt, warto odpowiednio wcześnie ustalić właściwą podstawę udzielenia pomocy. W zależności od charakteru inwestycji zastosowanie mogą znaleźć m.in. art. 14, 18, 36, 41 lub 47 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (GBER), a także pomoc de minimis na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831.

Wartość pomocy publicznej nie jest tożsama z kwotą pożyczki. Korzyść wynikająca z preferencyjnego oprocentowania oraz planowanej warunkowej dotacji uwzględniana jest przy ustalaniu ekwiwalentu dotacji brutto (EDB). Wartość pomocy ustala się na dzień zawarcia umowy inwestycyjnej.

Możliwość finansowania do 100% wartości inwestycji należy rozpatrywać z uwzględnieniem warunków właściwych dla danej kategorii pomocy. Przykładowo regionalna pomoc inwestycyjna na podstawie art. 14 GBER wymaga zapewnienia co najmniej 25% kosztów kwalifikowalnych ze źródeł wolnych od wsparcia publicznego. Znaczenie mają również lokalizacja inwestycji, wielkość przedsiębiorstwa i rodzaj planowanych działań.

W przypadku wsparcia udzielanego na podstawie GBER należy również uwzględnić wymóg efektu zachęty, co oznacza konieczność złożenia wniosku o pomoc przed rozpoczęciem prac nad inwestycją, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w art. 6 tego rozporządzenia.

Gdzie ubiegać się o pożyczkę?

Wnioski składane są u Partnerów Finansujących wyłonionych przez PARP:

  • Agencja Rozwoju Przemysłu S.A.
  • Agencja Rozwoju Regionalnego „AGROREG” S.A.
  • Biłgorajska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.
  • Fundacja Kaliski Inkubator Przedsiębiorczości
  • Fundacja Rozwoju Regionu Rabka
  • ING Bank Śląski S.A.
  • Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego
  • Stowarzyszenie „Samorządowe Centrum Przedsiębiorczości i Rozwoju” w Suchej Beskidzkiej.

 

Partner Finansujący weryfikuje m.in. kwalifikowalność wydatków, możliwość udzielenia pomocy oraz zdolność przedsiębiorcy do spłaty pożyczki. Odrębnej oceny merytorycznej, dotyczącej zgodności projektu z KIS i celami transformacji, dokonuje niezależny ekspert zewnętrzny. Po uzyskaniu pozytywnej rekomendacji Partner podejmuje decyzję o finansowaniu.

Jeden przedsiębiorca może otrzymać jedną pożyczkę na realizację jednej inwestycji w ramach instrumentu.

Połączenie preferencyjnego oprocentowania, długiego okresu spłaty oraz możliwości częściowego umorzenia kapitału dzięki warunkowej dotacji sprawia, że instrument może być interesującym rozwiązaniem dla przedsiębiorstw planujących projekty modernizacyjne. Odpowiednio wczesne przygotowanie koncepcji inwestycji, określenie mierzalnych efektów transformacji i weryfikacja zasad pomocy publicznej pozwolą lepiej wykorzystać możliwości oferowanego finansowania.

Picture of Magdalena Stachera

Magdalena Stachera

State Aid Leader

Zobacz też