Rozwój morskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku coraz częściej wymaga odpowiedzi na pytania, które jeszcze niedawno miały głównie teoretyczny charakter. Jedno z nich dotyczy rozliczenia podatku VAT przy przywozie komponentów spoza Unii Europejskiej na obszar polskiej wyłącznej strefy ekonomicznej (PWSE).
Elementy wykorzystywane przy budowie morskich farm wiatrowych – takie jak turbiny, kable podmorskie czy komponenty morskich stacji transformatorowych – bywają produkowane poza UE. Często transportowane drogą morską, trafiać mogą do portu instalacyjnego albo bezpośrednio na obszar inwestycji, bez ich wcześniejszego rozładunku w porcie.
Czy przywóz towarów spoza UE na obszar PWSE powoduje obowiązek rozliczenia VAT z tytułu importu towarów?
PWSE a VAT – obszar o szczególnym statusie
Polska wyłączna strefa ekonomiczna posiada szczególny status prawny. Nie jest ona częścią terytorium Polski w takim samym sensie jak ląd, morskie wody wewnętrzne czy morze terytorialne. Jednocześnie Polska wykonuje w PWSE określone prawa suwerenne. Ma wyłączne prawo wznoszenia, udzielania pozwoleń na wznoszenie i wykorzystywanie w wyłącznej strefie ekonomicznej sztucznych wysp, wszelkiego rodzaju konstrukcji i urządzeń przeznaczonych do przeprowadzania badań naukowych, rozpoznawania lub eksploatacji zasobów, jak również w odniesieniu do innych przedsięwzięć w zakresie gospodarczego badania i eksploatacji wyłącznej strefy ekonomicznej, w szczególności wykorzystania w celach energetycznych wody, prądów morskich i wiatru.
Polskie organy podatkowe przyjmują w aktualnie wydawanych interpretacjach podatkowych, że w zakresie działalności dotyczącej budowy i wykorzystania m.in. morskich farm wiatrowych, wyłączną strefę ekonomiczną należy uznać za część terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na potrzeby stosowania ustawy o VAT.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy przywóz towarów spoza UE na obszar PWSE powinien być traktowany jak import towarów podlegający opodatkowaniu VAT w Polsce. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim to, czy w danym modelu dostawy powstają obowiązki celne.
Brak długu celnego może oznaczać brak VAT importowego
W najnowszych interpretacjach organy podatkowe potwierdzają, że przywóz towarów spoza UE bezpośrednio do PWSE nie musi prowadzić do powstania obowiązku rozliczenia VAT importowego[1].
Istotne jest jednak spełnienie określonych warunków. W analizowanych przez DKIS przypadkach towary były transportowane bezpośrednio na obszar morskiej farmy wiatrowej w PWSE. Komponenty do budowy inwestycji wiatrowej nie były wprowadzane na polski ląd ani na polskie morze terytorialne, nie były obejmowane procedurą dopuszczenia do obrotu i – co szczególnie ważne – ich przywóz nie powodował powstania długu celnego.
To właśnie ten element ma decydujące znaczenie. VAT z tytułu importu towarów jest ściśle powiązany z regulacjami celnymi. Jeżeli w konkretnym scenariuszu nie dochodzi do objęcia towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu, nie powstaje dług celny i nie istnieje podmiot zobowiązany do zapłaty należności celnych, to nie powstaje również obowiązek podatkowy w VAT z tytułu importu.
Warto podkreślić, że nie jest to zwolnienie ani preferencja podatkowa przewidziana specjalnie dla projektów offshore. To raczej konsekwencja konstrukcji przepisów: skoro w danym przypadku nie dochodzi do powstania długu celnego w rozumieniu regulacji celnych, to brak jest również podstaw do rozliczenia VAT importowego.
Korzystna, ale warunkowa linia interpretacyjna
Analizowane interpretacje pokazują, że organy podatkowe zaczynają dostrzegać specyfikę projektów offshore. W szczególności akceptują, że dostawy komponentów realizowane bezpośrednio na morzu mogą różnić się od klasycznego modelu importu, w którym towary są sprowadzane do portu, obejmowane procedurą dopuszczenia do obrotu i następnie transportowane dalej na miejsce inwestycji. Podejście organów podatkowych do tej kwestii jest istotne, bowiem naliczenie VAT importowego zasadniczo oznaczałoby znaczne obciążenie dla finansowania projektu offshore.
Nie oznacza to jednak, że każdy przywóz komponentów spoza UE na potrzeby projektu offshore nie będzie podlegał VAT. Znaczenie będą miały szczegóły konkretnego łańcucha dostaw, w tym przede wszystkim:
- czy towary są transportowane bezpośrednio do PWSE,
- czy statek zawija do portu na terytorium UE,
- czy dochodzi do rozładunku lub czasowego składowania towarów na terytorium Polski,
- czy towary są obejmowane procedurą dopuszczenia do obrotu,
- czy w związku z przywozem powstaje dług celny.
Trzeba pamiętać, że zmiana okoliczności towarzyszących dostawie może prowadzić do odmiennych skutków podatkowych VAT. Dlatego wydawane przez Dyrektora KIS obecnie korzystne w tym zakresie interpretacje podatkowe powinny być traktowane jako ważny kierunek wykładni, ale nie jako uniwersalna odpowiedź dla każdego modelu dostaw realizowanych spoza UE na potrzeby projektu offshore.
Wnioski dla branży offshore
Dla inwestorów, wykonawców i dostawców zaangażowanych w budowę morskich farm wiatrowych najważniejszy praktyczny wniosek jest taki, że model logistyczny dostaw powinien być analizowany każdorazowo równolegle z jego skutkami podatkowymi i celnymi.
Jeżeli komponenty spoza UE są transportowane bezpośrednio do polskiej WSE, nie są wprowadzane na terytorium celnym UE w sposób powodujący powstanie długu celnego i nie są obejmowane procedurą dopuszczenia do obrotu, to obecna linia interpretacyjna DKIS potwierdza brak obowiązku rozliczenia VAT importowego.
Należy jednak pamiętać, że każdy projekt i każda dostawa wymaga indywidualnej analizy, ponieważ o skutkach w podatku VAT mogą przesądzać szczegóły: trasa transportu, miejsce rozładunku, dokumentacja celna, warunki dostawy oraz rola poszczególnych podmiotów w łańcuchu dostaw.
[1] Interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: 0114-KDIP1-2.4012.58.2025.1.JO z dnia 28 kwietnia 2025 r.; 0114-KDIP1-2.4012.63.2025.1.JO z dnia 28 kwietnia 2025 r.; 0114-KDIP1-2.4012.417.2025.1.RM z dnia 24 września 2025 r.; 0114-KDIP1-2.4012.693.2025.1.JO z dnia 20 stycznia 2026 r.
Agata Netyks-Zych
Manager
