W dniu 8 stycznia 2026 r. weszła w życie decyzja Komisji Europejskiej w sprawie pomocy publicznej związanej ze świadczeniem usług w ogólnym interesie gospodarczym (Decyzja Komisji (UE) 2025/2630). Decyzja ta uchyla dotychczas obowiązującą od ponad dekady decyzję 2012/21/UE, wprowadzając wyższe progi finansowe, nowe definicje w obszarze mieszkalnictwa oraz uproszczone procedury dla państw członkowskich.
Czym są usługi w ogólnym interesie gospodarczym?
Usługi świadczone w interesie ogólnym to zasadniczo usługi służących dobru ogółu i które w związku z tym podlegają szczególnym zobowiązaniom z tytułu świadczenia usług publicznych. Mogą one być świadczone przez sektor publiczny lub prywatny.
Można wyróżnić trzy kategorie usług świadczonych w interesie ogólnym:
– usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym to podstawowe usługi świadczone odpłatnie, np. usługi pocztowe. Usługi te są objęte europejskimi przepisami dotyczącymi rynku wewnętrznego i regułami konkurencji, przy czym możliwe są odstępstwa od tych zasad, jeśli konieczna jest ochrona dostępu obywateli do podstawowych usług;
– usługi o charakterze nieekonomicznym obejmujące np. działalność policji, wymiaru sprawiedliwości, ustawowych systemów zabezpieczenia społecznego, które nie podlegają żadnemu szczególnemu europejskiemu prawodawstwu ani regułom rynku wewnętrznego i konkurencji;
– usługi socjalne świadczone w interesie ogólnym, które zaspokajają potrzeby obywateli z najsłabszych grup społecznych i które opierają się na zasadzie solidarności i równego dostępu; usługi socjalne mogą mieć zarówno charakter gospodarczy, jak i nieekonomiczny. Do przykładów takich usług należą systemy zabezpieczenia społecznego, służby zatrudnienia oraz mieszkalnictwo socjalne.
Powyższe podsumowanie opiera się na informacji KE: https://commission.europa.eu/topics/single-market/services-general-interest_pl – dostęp na 9.01.2026 r.
Zmiany przyjęte przez Komisję
W ramach Decyzji Komisji (UE) 2025/2630 podniesiono ogólny próg rekompensaty zwolnionej z obowiązku notyfikacji z 15 mln EUR rocznie do 20 mln EUR rocznie. Ma to odzwierciedlać wzrost kosztów operacyjnych i inflację od 2012 roku (z którego pochodziła poprzednia decyzja). Oznacza to, że podmioty realizujące usługi publiczne mogą otrzymywać wyższe wsparcie bez biurokratycznych barier.
Omawiana decyzja KE wprowadza też nowe przeznaczenia pomocy publicznej – w zakresie mieszkalnictwa przystępnego cenowo. Ta nowa, obok mieszkalnictwa socjalnego, kategoria ma umożliwić organom publicznym objęcie wsparciem również gospodarstw domowych, które nie są w najtrudniejszej sytuacji (w ograniczonych ramach), co ma sprzyjać różnorodności społecznej na osiedlach.
Zwolnienie z wymogu notyfikacji wsparcia nadal obejmuje szpitale oraz różnorakie usługi socjalne, bez względu na kwotę rekompensaty. Nowa decyzja KE precyzuje przy tym ich zakres, włączając m.in.:
– opiekę długoterminową i opiekę nad dziećmi;
– usługi reintegracji na rynku prac;
– wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami (w tym technologie asystujące i centra niezależnego życia).
Decyzja Komisji (UE) 2025/2630 wprowadza również jasne wytyczne w zakresie obliczania kosztu netto świadczenia usług. Nowością jest doprecyzowanie zasad dotyczących nadkompensaty – jeśli jej kwota przekracza 10% średniej rocznej rekompensaty, może zostać odliczona od przyszłych płatności zamiast podlegać natychmiastowemu zwrotowi.
