Podatek cyfrowy coraz bliżej

Projekt ustawy o podatku rekompensującym od niektórych usług z dnia 31 lipca 2026 r. (UD38) przewiduje objęcie 3-procentową daniną przychodów osiąganych w Polsce przez największych dostawców wybranych usług cyfrowych. Regulacja ma dotyczyć przede wszystkim podmiotów uzyskujących przychody z reklamy personalizowanej, prowadzenia platform pośredniczących oraz odpłatnego przekazywania danych użytkowników. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r., natomiast pierwsze rozliczenie podatku nastąpi w 2028 r. Aktualnie projekt znajduje się na etapie konsultacji oraz uzgodnień.  

Podatek od przychodu 

Podatek rekompensujący od niektórych usług, czyli tzw.  podatek cyfrowy, ma objąć obejmuje przychody z wybranych modeli działalności prowadzonej za pośrednictwem interfejsów internetowych. Nie będzie to dodatkowa stawka podatku dochodowego od osób prawnych, lecz odrębna danina publiczna, której przedmiotem mają być przychody należne lub otrzymane z tytułu usług wskazanych w ustawie, pomniejszone o podatek od towarów i usług. 

Podmioty opodatkowania 

Rozważany podatek nie obejmie wszystkich przedsiębiorców działających w Internecie. Podatnikiem będzie podmiot albo skonsolidowana grupa kapitałowa, jeżeli w poprzednim okresie rozliczeniowym zostaną spełnione łącznie dwa warunki: 

• światowe przychody podmiotu lub całej grupy przekroczą 1 mld euro; 

• przychody z usług podlegających opodatkowaniu, uzyskane na terytorium Polski, przekroczą 25 mln zł. 

W przypadku grup kapitałowych analizie podlegać będą przychody całej grupy, a nie wyłącznie polskiej spółki zależnej. Ustawa ma mieć zastosowanie niezależnie od rezydencji podatkowej i siedziby przedsiębiorcy. Daniną mogą więc zostać objęte zarówno podmioty z Unii Europejskiej, jak i przedsiębiorstwa z państw trzecich. Projekt nie zawiera listy konkretnych przedsiębiorstw. O objęciu podatkiem zdecydują rodzaj świadczonych usług oraz przekroczenie ustawowych progów przychodowych. 

Przedmiot opodatkowania 

Projekt wskazuje trzy podstawowe kategorie usług cyfrowych, które mają podlegać opodatkowaniu: 

1. Reklama ukierunkowana 

Pierwszą kategorię stanowi umieszczanie na interfejsie internetowym reklamy ukierunkowanej, czyli dostosowanej do określonego użytkownika na podstawie danych dotyczących jego cech, preferencji, zachowania lub aktywności w sieci. Zakresem podatku mogą zostać objęte m.in. przychody osiągane przez wyszukiwarki internetowe, portale społecznościowe, sieci reklamy programatycznej oraz inne podmioty uczestniczące w personalizowaniu i wyświetlaniu reklam. Podatek będzie dotyczył wynagrodzenia otrzymywanego od reklamodawców, ich agentów, brokerów lub pośredników za umieszczenie reklamy albo czynności ściśle z nią związane. 

2. Wielostronne interfejsy internetowe 

Drugą kategorią jest udostępnianie wielostronnego interfejsu internetowego, który umożliwia użytkownikom wzajemną interakcję albo pośredniczy w dokonywaniu pomiędzy nimi dostaw towarów lub świadczeniu usług. Do tej grupy mogą należeć przede wszystkim: 

• platformy handlowe typu marketplace; 

• portale rezerwacyjne; 

• platformy pośredniczące w zamawianiu usług; 

• serwisy społecznościowe; 

• inne platformy pobierające prowizje lub opłaty za dostęp do funkcjonalności. 

Podstawą opodatkowania nie będzie wartość towaru sprzedawanego za pośrednictwem platformy, lecz wynagrodzenie operatora, w szczególności prowizja, abonament, subskrypcja lub inna opłata pobierana od użytkownika. 

3. Odpłatne przekazywanie danych użytkowników 

Trzecią kategorię stanowi sprzedaż, licencjonowanie lub inne odpłatne przekazywanie danych użytkowników, które zostały wygenerowane w wyniku ich aktywności na interfejsach internetowych. Samo gromadzenie lub wewnętrzne wykorzystywanie danych nie będzie wystarczające do powstania obowiązku podatkowego. Opodatkowaniu ma podlegać dopiero ich odpłatne przekazanie innemu podmiotowi. 

Wyłączenia 

Projekt przewiduje wyłączenia zarówno przedmiotowe, dotyczące konkretnych usług, jak i podmiotowe. Podatkiem nie zostanie objęta sprzedaż towarów lub usług dokonywana za pośrednictwem strony internetowej dostawcy, jeżeli sprzedawca działa we własnym imieniu, a nie jako pośrednik. Oznacza to, że tradycyjny sklep internetowy sprzedający własne towary nie będzie objęty daniną wyłącznie z powodu prowadzenia sprzedaży online. Inaczej należy ocenić platformę, która umożliwia handel niezależnym sprzedawcom i pobiera od nich prowizje. 

Wyłączone ma być również udostępnianie interfejsu, którego jedynym lub głównym celem jest dostarczanie użytkownikom treści cyfrowych należących do operatora albo takich, do których dystrybucji nabył on prawa. Podstawowy model serwisów VOD, platform muzycznych, sklepów z grami lub dostawców oprogramowania nie powinien zatem podlegać podatkowi jedynie z tytułu pobierania opłat za dostęp do treści. Jeżeli jednak taki podmiot uzyskuje również przychody z reklamy ukierunkowanej albo sprzedaży danych, te strumienie przychodów mogą zostać objęte daniną. 

Projekt wyłącza również m.in. usługi płatnicze, usługi komunikacji elektronicznej, wybrane regulowane usługi finansowe oraz niektóre usługi świadczone przez systemy obrotu i dostawców finansowania społecznościowego. Wyłączenia te odnoszą się jednak do konkretnych rodzajów usług i podmiotów posiadających określony status regulacyjny. Nie oznaczają automatycznego wyłączenia wszystkich przedsiębiorstw działających w sektorze finansowym lub technologicznym. 

Opodatkowaniu nie mają podlegać podmioty, których przeważającą działalność stanowi publikowanie materiałów redakcyjnych przygotowanych przez ten podmiot lub na jego rzecz. Projekt obejmuje tym pojęciem m.in. artykuły, analizy, reportaże, wywiady, recenzje oraz treści informacyjne, edukacyjne, naukowe, kulturalne i rozrywkowe. Wyłączenie nie dotyczy jednak artykułów sponsorowanych, reklamy natywnej, lokowania produktu oraz innych przekazów handlowych. 

Przypisanie przychodu do Polski 

Podatek ma obejmować przychody związane z użytkownikami znajdującymi się na terytorium Polski. Decydujące znaczenie będzie miała zatem lokalizacja użytkownika, a nie miejsce zawarcia umowy, wystawienia faktury lub siedziba usługodawcy. W przypadku reklamy podstawę opodatkowania będzie stanowiła część przychodów odpowiadająca udziałowi wyświetleń reklamy użytkownikom znajdującym się w Polsce. Dla platform pośredniczących uwzględniane mają być w szczególności: 

• abonamenty i opłaty użytkowników, którzy otworzyli konto przy użyciu urządzenia znajdującego się w Polsce; 

• pełna prowizja, jeżeli obie strony transakcji znajdowały się w Polsce; 

• połowa prowizji, jeżeli w Polsce znajdowała się tylko jedna ze stron transakcji. 

W przypadku odpłatnego przekazywania danych przychód będzie przypisywany do Polski w części odnoszącej się do danych użytkowników znajdujących się w Polsce w momencie ich gromadzenia. Lokalizacja ma być ustalana na podstawie adresu IP, adresu MAC, danych z sieci telekomunikacyjnej albo innych metod odpowiednich dla działalności podatnika. Dane gromadzone na potrzeby podatku powinny wskazywać jedynie lokalizację i nie mogą umożliwiać identyfikacji konkretnego użytkownika. 

Stawka podatku i możliwość jego obniżenia 

Stawka podatku rekompensującego ma wynosić 3 proc. podstawy opodatkowania.  

Projekt ustawy przewiduje istotny mechanizm pomniejszenia rozważanej daniny. Obliczony podatek będzie można obniżyć o: 

• należny podatek dochodowy od osób prawnych; 

• koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową; 

• wydatki poniesione w Polsce na nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych, ulepszenie środków trwałych albo pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych. 

Jeżeli suma pomniejszeń przewyższy podatek cyfrowy, jego wysokość wyniesie 0 zł. Projekt nie przewiduje jednak zwrotu nadwyżki ani jej przeniesienia na kolejne okresy. Obowiązki rozliczeniowe 

Okresem rozliczeniowym ma być rok kalendarzowy. Podatnik, wyznaczony podmiot z grupy albo przedstawiciel podatkowy będzie składał deklarację elektroniczną w terminie 90 dni roboczych od zakończenia roku. Zapłata podatku nastąpi najpóźniej 30 dni po upływie terminu do złożenia deklaracji. Projekt nie przewiduje miesięcznych ani kwartalnych zaliczek. Podatnik będzie również zobowiązany do zgłoszenia obowiązku podatkowego naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego. Zgłoszenia należy dokonać w terminie 30 dni od zakończenia pierwszego okresu rozliczeniowego, za który podatek jest należny. Organem właściwym do rejestracji, rozliczania i poboru podatku ma być Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście. 

Przedstawiciel podatkowy dla podmiotów spoza Unii Europejskiej 

Podatnik, który nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Unii Europejskiej, będzie obowiązany ustanowić przedstawiciela podatkowego. Przedstawiciel będzie wykonywał w imieniu podatnika obowiązki związane z rozliczeniem daniny, sporządzaniem deklaracji oraz prowadzeniem dokumentacji. Będzie również odpowiadał solidarnie z podatnikiem za zobowiązanie podatkowe, które rozlicza. Projekt stawia przedstawicielom wysokie wymagania. Powinni oni m.in. posiadać siedzibę w Polsce, być zarejestrowani jako podatnicy VAT, posiadać odpowiednie uprawnienia zawodowe oraz ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej o wartości co najmniej 10 mln zł. 

Sankcje za naruszenie obowiązków 

Za niedokonanie wymaganego zgłoszenia może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna w wysokości do 500 tys. zł. W przypadku stwierdzenia zaległości podatkowej organ będzie mógł ustalić dodatkowe zobowiązanie w wysokości do 200 proc. należnego i niewpłaconego podatku. Wysokość sankcji ma zależeć od okoliczności konkretnej sprawy. Organ powinien uwzględnić m.in. dobrą wiarę podatnika, dochowanie należytej staranności oraz stosowanie odpowiednich procedur wewnętrznych. 

Harmonogram 

Zgodnie z projektem ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Nie oznacza to jednak, że pierwsza zapłata nastąpi już w 2027 r. Jeżeli proponowany harmonogram zostanie utrzymany: 

• dane za 2026 r. posłużą do sprawdzenia progów przychodowych; 

• podatek będzie naliczany od przychodów osiągniętych w 2027 r.; 

• zgłoszenie statusu podatnika nastąpi na początku 2028 r.; 

• deklaracja za 2027 r. zostanie złożona w terminie 90 dni roboczych od zakończenia roku; 

• zapłata podatku nastąpi w 2028 r. 

Należy jednocześnie podkreślić, że 1 stycznia 2027 r. jest terminem wynikającym z projektu. Ustawa nie została jeszcze przyjęta przez Radę Ministrów ani uchwalona przez parlament. 

Dla potencjalnych podatników kluczowe będzie już teraz zweryfikowanie przychodów za 2026 r., przyporządkowanie poszczególnych usług do kategorii wskazanych w projekcie oraz przygotowanie danych pozwalających ustalić, jaka część przychodów jest związana z użytkownikami znajdującymi się w Polsce.