Zwolnienie krajowe z obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych

Przepisy dotyczące cen transferowych nakładają na podmioty powiązane obowiązek sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych dla transakcji kontrolowanych przekraczających ustawowe progi. Ustawodawca przewidział jednak pewne uproszczenia mające na celu ograniczenie obowiązków związanych z cenami transferowymi.

Jednym z tych uproszczeń jest tzw. zwolnienie krajowe, uregulowane w art. 11n pkt 1 ustawy o CIT. Mechanizm ten pozwala na odstąpienie od przygotowania local file dla transakcji realizowanych pomiędzy polskimi podmiotami powiązanymi, które spełniają ustawowe wymogi.

Istota oraz warunki zwolnienia krajowego

Zwolnienie krajowe polega na wyłączeniu obowiązku sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych dla transakcji kontrolowanych zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi posiadającymi siedzibę lub zarząd na terytorium Polski.

Podstawę prawną stanowi art. 11n pkt 1 ustawy o CIT. Przepis ten przewiduje, że obowiązek dokumentacyjny nie znajduje zastosowania do transakcji kontrolowanych zawieranych wyłącznie przez podmioty krajowe, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów ustawowych.

Celem tej regulacji jest ograniczenie formalności w przypadku transakcji, które co do zasady nie prowadzą do transferu dochodów poza Polskę. Ustawodawca uznał bowiem, że ryzyko zaniżania podstawy opodatkowania jest w takich przypadkach istotnie niższe niż w relacjach transgranicznych.

Warunki wskazane w art. 11n pkt 1 ustawy o CIT mają charakter łączny, co oznacza, że niespełnienie choćby jednego z nich wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia. Zgodnie z ustawą:

• wszystkie strony transakcji muszą posiadać miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Polski,
• żaden z podmiotów uczestniczących w transakcji nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego określonego w art. 6 ustawy o CIT,
• żaden z podmiotów nie może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 34 oraz 34a ustawy o CIT,
• żaden z podmiotów uczestniczących w transakcji nie może ponieść straty podatkowej.

Spełnienie powyższych warunków należy oceniać odrębnie dla każdej strony transakcji kontrolowanej.

Zwolnienie krajowe a działalność strefowa

Jednym z najistotniejszych ograniczeń zwolnienia krajowego jest brak możliwości jego zastosowania w przypadku podmiotów korzystających ze zwolnień podatkowych.

Dotyczy to podatników korzystających ze zwolnienia przewidzianego w:

• art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT – działalność prowadzona na terenie SSE,
• art. 17 ust. 1 pkt 34a ustawy o CIT – działalność objęta decyzją o wsparciu w ramach PSI.

W praktyce oznacza to, że nawet jeżeli transakcja realizowana jest wyłącznie pomiędzy polskimi podmiotami, obowiązek dokumentacyjny nadal istnieje, jeśli jedna ze stron korzysta z preferencji podatkowych.

Zwolnienie z dokumentacji a obowiązek złożenia formularza TPR

Zastosowanie zwolnienia krajowego nie oznacza całkowitego wyłączenia obowiązków związanych z cenami transferowymi. Pomimo braku obowiązku sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych podatnicy nadal są zobowiązani do wykazania takich transakcji w informacji TPR.

Zakres raportowania jest jednak ograniczony w porównaniu do transakcji objętych obowiązkiem dokumentacyjnym. W przypadku transakcji korzystających ze zwolnienia krajowego podatnik prezentuje w formularzu TPR:

• kategorię transakcji,
• wartość transakcji,
• informację o dokonanych korektach cen transferowych,
• informację o stosowaniu kompensaty,
• podstawę prawną zastosowania zwolnienia, tj. art. 11n pkt 1 ustawy o CIT.

Znaczenie praktyczne zwolnienia krajowego

Zwolnienie krajowe ma bardzo duże znaczenie praktyczne dla grup kapitałowych działających wyłącznie na rynku polskim. Ogranicza ono bowiem:

• koszty przygotowania dokumentacji,
• konieczność sporządzania analiz benchmarkingowych,
• ryzyko błędów formalnych,
• obciążenia administracyjne związane z local file.

W praktyce zwolnienie to znajduje zastosowanie przede wszystkim w przypadku typowych krajowych rozliczeń usługowych, handlowych i finansowych pomiędzy spółkami z tej samej grupy.

Jednocześnie podatnicy muszą zachować ostrożność przy analizie warunków ustawowych, ponieważ organy podatkowe szczególną uwagę zwracają obecnie na transakcje realizowane przez podmioty korzystające z preferencji SSE i PSI oraz podmioty wykazujące straty podatkowe.

Podsumowanie

Zwolnienie krajowe przewidziane w art. 11n pkt 1 ustawy o CIT stanowi jedno z uproszczeń w obszarze cen transferowych. Pozwala ono na wyłączenie obowiązku sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych dla transakcji realizowanych pomiędzy polskimi podmiotami powiązanymi.

Możliwość zastosowania zwolnienia uzależniona jest jednak od spełnienia wszystkich warunków ustawowych.

Pomimo uproszczenia dokumentacyjnego podatnicy nadal powinni dbać o zachowanie rynkowego charakteru rozliczeń oraz odpowiednie przygotowanie danych potwierdzających sposób ustalania cen transferowych. Nie można zapomnieć również o zaraportowaniu w formularzu TPR transakcji zwolnionej na podstawie art. 11n pkt 1 Ustawy o CIT.