Spółka europejska w podatku u źródła

Z perspektywy podatku u źródła (WHT) spółka europejska może budzić wątpliwości. Nie jest to bowiem klasyczna forma prawna przewidziana wyłącznie przez prawo jednego państwa, lecz podmiot funkcjonujący na podstawie przepisów unijnych.

W praktyce, przy wypłatach na rzecz spółki europejskiej należności podlegających pod podatek WHT, kluczowe znaczenie ma przede wszystkim ustalenie państwa jej rezydencji podatkowej.

Charakter spółki europejskiej

Spółka europejska – oznaczana skrótem „SE” – jest spółką kapitałową, której podstawowe zasady funkcjonowania wynikają z prawa Unii Europejskiej. Co do zasady, umożliwia ona prowadzenie działalności gospodarczej pod jedną nazwą na terenie różnych państw członkowskich, bez konieczności każdorazowego dostosowywania samej formy prawnej do lokalnych regulacji właściwych dla poszczególnych państw członkowskich.

Spółka europejska nie pozostaje jednak całkowicie oderwana od prawa krajowego, ponieważ podlega rejestracji w państwie swojej siedziby statutowej – czyli dla przykładu w Polsce byłby to Krajowy Rejestr Sądowy. Państwo siedziby statutowej jest istotne dla ustalenia, jak spółka europejska powinna być traktowana na gruncie podatku u źródła, przy czym dla zastosowania preferencji w podatku WHT kluczowe pozostaje potwierdzenie jej rezydencji podatkowej odpowiednim certyfikatem.

Co wynika z przepisów unijnych

Przepisy regulujące funkcjonowanie spółki europejskiej nie określają samodzielnie zasad jej opodatkowania, jednak wskazują, że spółkę europejską traktuje się w każdym państwie członkowskim analogicznie jak spółkę akcyjną utworzoną zgodnie z prawem państwa, w którym posiada ona swoją siedzibę statutową.

W praktyce oznacza to, że spółka europejska z siedzibą w danym państwie członkowskim powinna być zasadniczo traktowana analogicznie jak spółka akcyjna działająca na podstawie prawa tego państwa. Jeżeli więc spółka europejska posiada siedzibę przykładowo w Austrii, to z perspektywy polskiego płatnika podatku WHT nie powinna być analizowana jako „abstrakcyjna” unijna forma prawna, lecz jako odpowiednik spółki akcyjnej działającej zgodnie z prawem austriackim.

Znaczenie dla podatku u źródła

Powyższe przekłada się na wypłaty należności podlegających pod podatek u źródła, jak m.in. dywidendy, odsetki, licencje czy niektóre usługi niematerialne. Polski płatnik podatku WHT, dokonując takich wypłat na rzecz spółki europejskiej, powinien w pierwszej kolejności ustalić, w którym państwie znajduje się jej siedziba statutowa oraz rezydencja podatkowa – od tego zależy przede wszystkim to, która umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) będzie właściwa dla danej wypłaty.

Przykładowo, gdy polska spółka wypłaca odsetki na rzecz spółki europejskiej z siedzibą we Włoszech, to właściwa będzie co do zasady UPO zawarta pomiędzy Polską a Włochami. Sam fakt, że spółka europejska może prowadzić działalność także w innych państwach Unii Europejskiej, nie powinien automatycznie prowadzić do wyboru innej UPO.

W konsekwencji polski płatnik WHT, chcąc zastosować preferencyjne zasady opodatkowania wynikające z właściwej UPO, powinien dysponować certyfikatem rezydencji wydanym przez administrację podatkową państwa rezydencji spółki europejskiej (w analizowanym przykładzie – włoskim certyfikatem rezydencji podatkowej). Nie wystarczy więc samo ustalenie, do którego państwa technicznie trafia przelew albo w którym państwie spółka europejska prowadzi część swojej działalności.

Zwolnienia i preferencje WHT

Kraj siedziby spółki europejskiej może mieć znaczenie również przy ocenie możliwości zastosowania zwolnień przewidzianych w ustawie o CIT. W przypadku niektórych wypłat – dywidend oraz odsetek, należności licencyjnych wypłacanych na rzecz podmiotów powiązanych, przepisy przewidują zwolnienie z podatku u źródła po spełnieniu określonych warunków, w tym m.in. dotyczących odpowiedniej formy prawnej odbiorcy należności. Te formy prawne zostały wskazane w załączniku nr 5 do ustawy o CIT.

Wątpliwość może pojawić się dlatego, że spółka europejska jako odrębna forma prawna nie została literalnie wymieniona we wspomnianym wyżej załączniku. Nie powinno to jednak automatycznie wykluczać możliwości zastosowania preferencji w postaci wspomnianego zwolnienia. Skoro bowiem spółka europejska jest traktowana jak spółka akcyjna państwa swojej siedziby statutowej, to płatnik WHT powinien zweryfikować, czy odpowiednia spółka akcyjna tego państwa została wymieniona w załączniku nr 5 do ustawy o CIT.

Przykładowo, jeżeli polska spółka wypłaca odsetki na rzecz powiązanej spółki europejskiej z siedzibą w innym państwie członkowskim, to przy analizie możliwości zastosowania zwolnienia z podatku u źródła należy zweryfikować, czy spółka akcyjna działająca zgodnie z prawem tego państwa członkowskiego mieści się w katalogu form prawnych uprawniających do preferencji w postaci zwolnienia z podatku WHT.

Należy jednak pamiętać, że w podatku u źródła sama forma prawna odbiorcy należności jest tylko jednym z elementów analizy. Płatnik WHT powinien każdorazowo zweryfikować także pozostałe warunki zastosowania preferencji, w tym m.in. posiadanie ważnego certyfikatu rezydencji podatkowej, status rzeczywistego właściciela należności, prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej oraz każdorazowo dbać o dochowywanie tzw. należytej staranności.

Podsumowując, spółka europejska może na pierwszy rzut oka powodować dodatkowe wątpliwości w zakresie podatku u źródła, ponieważ nie jest formą prawną typową wyłącznie dla jednego państwa członkowskiego.

Należy pamiętać, że z perspektywy polskiego płatnika WHT kluczowe znaczenie powinno mieć ustalenie państwa siedziby statutowej spółki europejskiej oraz jej rezydencji podatkowej. To właśnie ten element decyduje zasadniczo o tym, jaką UPO należy zastosować, od jakiej administracji podatkowej pozyskać certyfikat rezydencji oraz jak należy oceniać możliwość skorzystania ze zwolnień przewidzianych w ustawie o CIT.

Sama okoliczność, że spółka europejska prowadzi działalność w różnych państwach UE, nie powinna automatycznie zmieniać tej perspektywy. W praktyce najważniejszy wniosek jest więc dość prosty: przy wypłatach na rzecz spółki europejskiej nie wystarczy poprzestać na samym oznaczeniu „SE” – polski płatnik WHT powinien każdorazowo ustalić państwo siedziby oraz rezydencji podatkowej takiej spółki, a dopiero następnie analizować zasady poboru albo stosowania preferencji w podatku u źródła.